Η ώρα του παιδιού, της Θείας Λένας

28/12/2016 18:00:00

  • Τίτλος: Η ώρα του παιδιού
    Συγγραφέας: Αντιγόνη Μεταξά (Θεία Λένα)
    Εκδόσεις: Παπαδόπουλος, Νοέμβριος 2016
    Επιμέλεια: Μαρία Ηλιού
    Διόρθωση: Αντωνία Γουναροπούλου
    Σελίδες: 160
    Μέγεθος: 21 Χ 29
    ISBN: 978-960-569-658-0

    Αγόρασέ το

    Ο Γιάννης Βουλπιώτης, γενικός διευθυντής του ΕΙΡ κατά τη χούντα του Μεταξά αλλά και τη γερμανική κατοχή, αλλά και ο σύζυγός της, ραδιοσκηνοθέτης Κώστας Κροντηράς, είχαν την ιδέα να λάβει στις εκπομπές της η Αντιγόνη Μεταξά το ψευδώνυμο "Θεία Λένα", κατ' αναλογία με την αντίστοιχη "θεία Μπέρτα" του γερμανικού ραδιοφώνου που τον καιρό του Χίτλερ έκανε θραύση. Γεννημένη στην Αθήνα, από γονείς εκπαιδευτικούς (ο πατέρας της είχε ιδρύσει την περίφημη Ελληνογαλλική σχολή Μεταξά στην Αθήνα), η Αντιγόνη Μεταξά σπούδασε παιδαγωγικά στο Παρίσι και υποκριτική στην δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Η αγάπη της για τα παιδιά πήρε σάρκα και οστά μέσα από τις 4.500 περίπου ραδιοφωνικές της εκπομπές μέσω των οποίων, για πάνω από δύο δεκαετίες, ως θεία Λένα, αγκάλιασε χιλιάδες παιδιά της μεταπολεμικής Ελλάδας με τις ιστορίες της.

    Πριν λίγες μέρες, οι εκδόσεις Παπαδόπουλος έφεραν ξανά στην κυκλοφορία το βιβλίο "Η ώρα του Παιδιού" απευθείας από το μακρινό 1956 (κι εκείνο από το 1949), με τα παραμύθια που διάβαζε η Θεία Λένα στις εκπομπές της. Παραμύθια για όλες σχεδόν τις ηλικίες, για μικρά, για μεσαία, για μεγαλύτερα παιδιά, έτσι όπως τα είχε διαβαθμίσει και η ίδια. Στο βιβλίο και στις 160 σελίδες του περιλαμβάνονται 30 παραμύθια της. Ενδεικτικά: Ο Τόμπος, Τα χρυσά παράθυρα, Ο πεζόδρομος, Το Αθάνατο Νερό, Το χαμένο ποντικάκι, Ο χρυσός παπαγάλος, Μπρεκ το πουλαράκι, Ένα καρβέλι ψωμί, Ο δρόμος της δεκάρας, Η κόρη με τ' αστέρι στο μέτωπο, Το χαμένο νεραϊδάκι, Ο κόκκινος βόλος, Το μαγικό ρολόι.

    Οι ιστορίες της Λένας Μεταξά κινούνται μεταξύ διδακτισμού, ρεαλισμού και μαγείας. Συνήθως έχουν κλειστό τέλος, αρκετά συγκροτημένη και σφιχτή αφήγηση, άμεσο και διεισδυτικό λόγο ενώ τα χαρακτηρίζει ο γεωγραφικός πλούτος (προέρχονται από όλον τον κόσμο) και τα υψηλά ιδανικά τα οποία αναδεικνύονται σε όλες της τις ιστορίες. Τα παραμύθια της Θείας Λένας είναι ιστορίες που αφηγείσαι σε ένα παιδί ταξιδεύοντάς το σε μακρινούς κόσμους και ήρωες, σε δράκους, πειρατές, νεράιδες, ζώα και πουλιά. Δεν εκπλήσουν με την πλοκή τους αλλά με τη δυναμική της αφήγησής τους. Η ραδιοφωνική τους αφετηρία τα καθιστά πολύ δυνατά σε αυτό το κομμάτι.

    Θα έλεγα ότι η Αντιγόνη Μεταξά ήταν ο θηλυκός Αίσωπος του 20ου αιώνα, μια ελληνίδα συλλέκτρια και παραμυθού. Πλήθος παιδιών μεγάλωσαν με τα παραμύθια της Θείας Λένας, της πρώτης παραγωγού και γυναίκας που ασχολήθηκε τόσο συστηματικά με την διαπαιδαγώγηση των παιδιών σε μια εξαιρετικά δύσκολη μάλιστα εποχή για τέτοιες πολυτέλειες. Κι ίσως αυτές οι εποχές τελικά είναι που ζητούν περισσότερο από όλες τις άλλες τις ιστορίες και την αφήγηση.

    Η λιτή εικονογράφηση ανήκει στους Κώστα Καρυωτάκη, Παύλο Βαλασάκη, Ζωή Σκιαδαρέση, Περικλή Βυζάντιο και Ελένη Περάκη.

    Την επιμέλεια και τον πρόλογο της έκδοσης έκανε η Μαρία Ηλιού, εγγονή της Αντιγόνης Μεταξά.

    Από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. Σε πνεύμα ρετρό και νοσταλγικό, για τα παιδιά μιας άλλης εποχής.

  • Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

    ***

    Η Αντιγόνη Μεταξά γεννήθηκε το 1905 στην Αθήνα και ήταν κόρη του εκπαιδευτικού Γεώργιου Μεταξά. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Παρίσι και υποκριτική τέχνη στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών, απ΄ όπου αποφοίτησε με χρυσό μετάλλιο. Το 1925 ανέλαβε πρωταγωνίστρια στο θέατρο Τέχνης του Σπύρου Μελά, καθώς και στα "Διονύσια" του Αιμίλιου Βεάκη. Το 1933 ίδρυσε τον πρώτο ελληνικό θίασο παιδικού θεάτρου, "Το θέατρο του παιδιού", ή "Παιδικό θέατρο", που λειτούργησε ως την γερμανική κατοχή, τον Απρίλιο του 1941. 

    Ήδη από το 1938 είχε αρχίσει να εργάζεται στον Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών ως τακτική συνεργάτρια ενώ για 24 χρόνια (1942-1966) ήταν διευθύντρια της καθημερινής εκπομπής "Η Ώρα του Παιδιού" μέσω της οποίας έγινε γνωστή σε όλους με το ψευδώνυμο "Θεία Λένα". Το 1967, για λογαριασμό της τηλεόρασης της ΥΕΝΕΔ δημιούργησε το πρώτο ελληνικό παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα.

    Στο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται περισσότερα από 50 παιδικά έργα με τα τετράτομα "Το Θέατρο του Παιδιού" και "Ελάτε να ταξιδέψουμε" καθώς και τα "Η Ώρα του Παιδιού", "Η θεία Λένα στα μικρά παιδιά" και "Καλώς ήλθες μικρό μου" να ξεχωρίζουν.

    Για το σύνολο του έργου της τιμήθηκε με ειδικό βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

  • Απόστολος Πάππος
    #

    Είμαι δημιουργός και διαχειριστής ύλης του ELNIPLEX από την πρώτη του ώρα. Εργάζομαι ως νηπιαγωγός τα τελευταία 15 χρόνια, στη δημόσια εκπαίδευση, τα 5 τελευταία στο 10ο Νηπιαγωγείο Κερατσινίου.

    Θα ζήσω ως τα 78 μου σίγουρα. Για μετά δεν παίρνω όρκο.

    Επικοινωνία: apostolos@elniplex.com, info@elniplex.com