Κωνσταντινούπολη 1453, της Μαρίζας Ντεκάστρο

24/04/2017 16:00:00

  • Τίτλος: Κωνσταντινούπολη 1453
    Συγγραφέας: Μαρίζα Ντεκάστρο
    Εικονογράφηση: Σταμάτης Μπονάτσος
    Εκδόσεις: Κέδρος 2017
    Διόρθωση: Βασιλική Αντωνάκη
    Ηλεκτρονική επιμέλεια-σελιδοποίηση: Ξένια Τρύφων
    Σελίδες: 64
    Μέγεθος: 17 Χ 23,8
    ISBN: 978-960-04-4775-0

    Αγόρασέ το

    Από τα εξόχως χρήσιμα βιβλία που μπορούν να βρεθούν στα χέρια σου μελετώντας λογοτεχνία, είναι εκείνη η "Εισαγωγή στην Παιδική Λογοτεχνία" της Τζόαν Ι. Γκρέιζερ (Introduction to Children’s Literature. Prentice-Hall, New Jersey, 1997) καθώς και το προ εξαετίας της ιδίας "Λογοτεχνία για Νέα Παιδιά" (Literature for Young Children, 1991). Σ' αυτά τα δύο ξενόγλωσσα βιβλία πολλά ενδιαφέροντα μπορείς να διαβάσεις, καθώς σκανάρεται κάθε πτυχή της λογοτεχνίας για παιδιά.

    Εκεί διαβάζουμε τα τέσσερα γνωρίσματα ενός καλού βιβλίου γνώσεων. Αυτά, λοιπόν, κατά την Γκρέιζερ, είναι η ακρίβεια των γεγονότων, των πληροφοριών και των πηγών που παρουσιάζονται και καταγράφονται, η οργάνωση του υλικού σε ενότητες ώστε η γνώση να αφομοιώνεται λογικά και εύκολα, το ύφος της γραφής που οφείλει να είναι κατανοητή και ενδιαφέρουσα και η ποιότητα της εικονογράφησης που πέρα από ακριβής και αισθητικά άρτια, οφείλει να επεκτείνει το κείμενο και να λειτουργεί επεξηγηματικά στην παρεχόμενη γνώση.

    Αν και το τέταρτο κριτήριο μου μοιάζει ότι στα βιβλία γνώσεων εξυπηρετείται περισσότερο σε εγκυκλοπαιδικού τύπου βιβλία, στα τρία πρώτα νομίζω ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχουμε μερικά εξαίσια δείγματα. Όπου η γνώση (γεγονός/πρόσωπα) παντρεύεται με μία υποτυπώδη μυθοπλασία, με ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα αφήγηση και μια τίμια προσπάθεια να γίνει η γνώση ελκυστική και όχι εκείνο το βαρετό πράμα που συνήθως ήταν στα σχολικά βιβλία του 80' και του 90' (για πιο πριν δεν το συζητώ, έβγαζες σουγιά και ζωγράφιζες στις φλέβες). Και η εικονογράφηση διόλου υπολείπεται, αλλά δε μπορώ να πω ότι εκπληρώνει απόλυτα το κριτήριο της Γκρέιζερ.

    Η Μαρίζα Ντεκάστρο πήρε πριν λίγες εβδομάδες το βραβείο του Κύκλου (Βραβείο Βίτω Αγγελοπούλου, GreekIbby) για το Καλύτερο Βιβλίο Γνώσης του 2016 με ετούτον εδώ τον θαυμάσιο οδηγό. Κι από τον Κέδρο, κυκλοφορεί εδώ και μερικές εβδομάδες ένα βιβλίο συμπυκνωμένης ιστορικής γνώσης για παιδιά με τίτλο "Κωνσταντινούπολη 1453".

    Πόλη/Τόπος και Έτος/Χρόνος στον σαφή τίτλο. Το ίδιο σαφή είναι τα πράγματα και εντός του βιβλίου. Από το χτίσιμο της πόλης από τον Κωνσταντίνο τον Μέγα τον 4ο μ.Χ. αιώνα, ταξιδεύουμε γρήγορα στα μέσα του 15ου αιώνα κι από εκεί εστιάζουμε στα γεγονότα του τριμήνου της Άνοιξης του 1453 που σημάδεψαν την Πόλη. Οι στρατιωτικές προετοιμασίες, η πρώτη επίθεση, η κορύφωση της σύγκρουσης, η πτώση της Πόλης, η είσοδος του Μωάμεθ.

    Η συγγραφέας στέκεται πολύ κοντά στα ιστορικά γεγονότα. Δεν εκτρέπεται ιδιαιτέρως στα συναισθήματα των πρωταγωνιστών, προφανών και αφανών, δεν μελετά παρά ελάχιστα τον ψυχικό στρόβιλο που φτερουγίζει στην Πόλη της μεγάλης σύγκρουσης. Το προϊόν της είναι το ιστορικό γεγονός κι αυτό το φωτίζει περιστασιακά με διαλόγους και μονολόγους που περίπου έτσι ειπώθηκαν, με σκέψεις και ενέργειες που λογικά έτσι θα έγιναν. Η μυθοπλασία δεν είναι εκτενής (το βιβλίο είναι καθαρά non fiction και όχι ένα μπερδεμένο λογοτεχνίζον βιβλίο γνώσης), οπότε βίωσα την ανάγνωση του παρόντος βιβλίου ως την ανάγνωση ενός ιστορικού βιβλίου, καθαρά για παιδιά, ζωντανεμένου από επιλεκτικές αχτίδες ανάταξης σκέψεων, λόγων και κινήτρων των πρωταγωνιστών της Ρωμανίας.

    Η Άλωση της Πόλης διδάσκεται στην ιστορία της Ε' Δημοτικού. Κάπου στα 8-9 έτη, θαρρώ πως είναι η ηλικιακή αφετηρία στην οποία απευθύνεται το βιβλίο των εκδόσεων του Κέδρου.

    Η εικονογράφηση έγινε από τον Σταμάτη Μπονάτσο.

  • Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

    ***

    Η Μαρίζα Ντεκάστρο γεννήθηκε το 1953 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σορβόνη Παιδαγωγικά και Λογοτεχνία για παιδιά και νέους από το 1973 έως το 1982. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα δίδαξε στην ιδιωτική εκπαίδευση Ιστορία και Λογοτεχνία σε παιδιά του δημοτικού. Έχει γράψει παιδικά βιβλία για την Ιστορία και την Τέχνη και μεταφράζει λογοτεχνία- παιδική, νεανική, ενηλίκων. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων (2006) για το βιβλίο που έγραψε με τον Π. Βαλαβάνη "Μικρές ιστορίες του μουσείου" (εκδ. Κάστωρ). Επίσης, με το βραβείο Βιβλίου Γνώσεων "Βίτω Αγγελοπούλου" ΙΒΒΥ-Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2012) για το βιβλίο "Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου" (εκδ. Μεταίχμιο) και τέλος, με το βραβείο Μετάφρασης Νεανικού Βιβλίου (2012), της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας για το βιβλίο "Θαύμα" (εκδ. Παπαδόπουλος).
    Γράφει κριτική παιδικού και εφηβικού βιβλίου στο διαδικτυακό περιοδικό Αναγνώστης.

    Τα βιβλία της
    Βυζαντινή τέχνη, Κέδρος (1990)
    Λαϊκή τέχνη, Κέδρος (1994)
    Αρχαιολογία, Κέδρος (1994)
    Studying Byzantine Icons, Ακρίτας (1999)
    Η Αθήνα σε 7 διαδρομές, Ακρίτας (2000)

    Η Ελλάδα των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων (2003)
    Μακρυγιάννης, Ερευνητές (2007)
    Στο μουσείο, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2007)
    Διαβάζοντας τις βυζαντινές εικόνες, Ακρίτας (2008)
    Η πόλη μας, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2008)

    At the Museum, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Let's Go to Crete!, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Let's Go to Nafplio!, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    The New Acropolis Museum, Μεταίχμιο (2009)
    Η Αθήνα σε 7 διαδρομές, Μεταίχμιο (2009)
    Ημερολόγιο 2010: Ο χρόνος περνάει... οι σελίδες γεμίζουν, Μεταίχμιο (2009)
    Πάμε στην Κρήτη;, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Πάμε στο Ναύπλιο;, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Πάμε στους Δελφούς;, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Τα χρόνια πέρασαν… οι σελίδες γέμισαν, Μεταίχμιο (2009)
    Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, Μεταίχμιο (2009)
    Das neue Akropolis-Museum, Μεταίχμιο (2010) 
    Le nouveau musée de l' Acropole, Μεταίχμιο (2010)
    Seven Walks Through Athens, Μεταίχμιο (2010)
    Πάμε στη Θεσσαλονίκη;, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2010)
    Πώς διαλέγω βιβλίο για τα παιδιά, Περιοδικό "Διαβάζω" (2010)

    Τα χρόνια πέρασαν… οι σελίδες γέμισαν, Μεταίχμιο (2011)    
    Θησαυροί μέσα στο χώμα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2011)     
    Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου, Μεταίχμιο (2011)     
    Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, Μεταίχμιο (2011)
    Τι και πως στην προϊστορία, Κέδρος (2013)
    Με τους ζωγράφους της Πινακοθήκης Αβέρωφ, Ίδρυμα Ευαγγέλου Αβέρωφ - Τοσίτσα (2016)
    Ένας κόσμος σε κίνηση, Καλειδοσκόπιο (2017)
    Κωνσταντινούπολη 1453, Κέδρος (2017)

    ***

    Ο ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΣ

    ***

    Ο Σταμάτης Μπονάτσος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Κατάγεται από τη Σκύρο. Σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάζεται ως αρχαιολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού. Ασχολείται με τη ζωγραφική από μικρή ηλικία. Είναι αυτοδίδακτος, έμαθε να ζωγραφίζει παρατηρώντας φωτογραφίες, έργα ζωγράφων, εικονογραφημένα βιβλία και κόμιξ. Στη ζωγραφική, όπως και στη φωτογραφία, γοητεύεται από το παιχνίδι φωτός-σκιάς και τον τρόπο που μπορεί αυτό να αλλάξει τον όγκο και την αίσθηση που δίνει ένα αντικείμενο. Προτιμά τις καθαρές γραμμές στα σχέδια και τη ρεαλιστική απόδοση των εικόνων. Έχει εικονογραφήσει παιδικά βιβλία, οδηγούς μουσείων για παιδιά και έχει κάνει αποτυπώσεις αρχαιολογικών ευρημάτων.
    Είναι παντρεμένος με την αρχαιολόγο Χριστίνα Ρωμάνου κι έχουν δύο παιδιά, τον Πάνο και τη Μυρσίνη.

    Βιβλία που εικονογράφησε
    Ντεκάστρο, Μαρίζα, Η Αθήνα σε 7 διαδρομές, Ακρίτας (2000)
    Μαστρομιχαλάκη, Αγγελική Θ., Πάσχα ελληνικό, Ακρίτας (2000)
    Κόντογλου, Φώτης, 1895-1965, Το πάρσιμο της Πόλης, Ακρίτας (2003)

    Μαστρομιχαλάκη, Αγγελική Θ., Όλη η Ελλάδα... ένα ταξίδι, Ακρίτας (2005)
    Πίνη, Εύη, Με τη Γλαύκη στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2008)
    Πίνη, Εύη, Ο Άργος αφηγείται ιστορίες από τη μυκηναϊκή εποχή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2008)

    Ντεκάστρο, Μαρίζα, Η Αθήνα σε 7 διαδρομές, Μεταίχμιο (2009)
    Πίνη, Εύη, Η Αριάδνη αφηγείται ιστορίες από την κυκλαδική εποχή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)
    Πίνη, Εύη, Ο Ίκαρος αφηγείται ιστορίες για αγάλματα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2009)

    Πίνη, Εύη, Glafki at the Athenian Agora, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2010)
    Ντεκάστρο, Μαρίζα, Seven Walks Through Athens, Μεταίχμιο (2010)     
    Στεφανόπουλος, Θεόδωρος, Αρχαία Ελλάδα: Ο τόπος και οι άνθρωποι Β΄ γυμνασίου, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων (Ο.Ε.Δ.Β.) (2010)     
    Πίνη, Εύη, Μικροί επισκέπτες στο Μουσείο της Ακρόπολης, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2010)
    Πίνη, Εύη, Πάμε στο Μουσείο της Ακρόπολης;, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2010)

    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, Η ωραιότερη πόλη του κόσμου, Σαΐτης (2013)
    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, Η Κυρά των Αθηνών, η Αγία Φιλοθέη η Αθηναία, Σαΐτης (2014)
    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, Η Παναγιά μαζί μας, Σαΐτης (2014)
    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, Το πιάνο, Σαΐτης (2014)
    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, Κωνσταντής. Ο γενίτσαρος που δεν ξέχασε, Σαΐτης (2015)
    Ντάσιου - Γιάννου, Αθηνά, 10 μικροί θησαυροί ορθοδοξίας, Κάστρο (2017)
    Ντεκάστρο, Μαρίζα, Κωνσταντινούπολη 1453, Κέδρος (2017)

  • Απόστολος Πάππος
    #

    Είμαι δημιουργός και διαχειριστής ύλης του ELNIPLEX από την πρώτη του ώρα. Εργάζομαι ως νηπιαγωγός τα τελευταία 15 χρόνια, στη δημόσια εκπαίδευση, τα 5 τελευταία στο 10ο Νηπιαγωγείο Κερατσινίου.

    Θα ζήσω ως τα 78 μου σίγουρα. Για μετά δεν παίρνω όρκο.

    Επικοινωνία: apostolos@elniplex.com, info@elniplex.com