Χριστουγεννιάτικα θεατρικά, γιορτές στο νηπιαγωγείο: Η Κάλλω και οι Καλικάντζαροι

21/11/2013 10:15:26

  • Γράφει η Μάρθα Μαυρίδου

    Ένα λαϊκό παραμύθι που κυκλοφορεί σε πολλές παραλλαγές και με πολλούς τίτλους. Το παρακάτω κείμενο προτείνεται για παιδιά δημοτικού σχολείου. Ο λόγος είναι απλός και όχι απλοϊκός και στα σημεία όπου εμφανίζονται οι καλικάντζαροι μπορούν να συμμετάσχουν και μικρότερα παιδιά με αρχηγό έναν μεγαλύτερο. Το κείμενο είναι ενδεικτικό και μπορεί να διαμορφωθεί ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ενδιαφερόμενου. 

    Η Κάλλω και οι Καλικάντζαροι
    copyright
    © elniplex/Μάρθα Μαυρίδου 

    Πρόσωπα:
    Αφηγητής: Μπορεί να είναι περισσότεροι από έναν
    Κάλλω: Καλή, συγκαταβατική, πρόθυμη
    Μάρμπω: Στρυφνή, κακιά και ζηλιάρα
    Μυλωνάς: Μικρός ρόλος, ο οποίος μπορεί να παραληφθεί
    Αρχηγός: Βασικός. Συντονίζει ολόκληρη την ομάδα των καλλικαντζάρων
    Καλικάντζαροι: Κυρίως επαναλαμβάνουν λόγια, μπορούν ωστόσο να παίξουν πολύ με την κίνηση. 

    Αφηγητής:
    (μουσική)
    Μια φορά κι έναν καιρό πριν από αρκετά χρόνια σ’ ένα χωριό ζούσαν δυο κοπέλες. Η Κάλλω και η Μάρμπω (εμφανίζονται από τις δύο πλευρές της σκηνής). Αν και αδερφές δεν έμοιαζαν καθόλου μεταξύ τους.

    Η Κάλλω ήταν καλόκαρδη κι ευγενική. Πολύ φιλότιμη και πάντα πρόθυμη να βοηθήσει όποιον είχε την ανάγκη της. Μια κοπέλα με καρδιά μάλαμα.

    Η Μάρμπω από την άλλη ήταν το πιο ανάποδο πλάσμα σε όλο το χωριό. Δε αγαπούσε κανέναν και ζήλευε πολύ. Ιδιαίτερα την αδερφή της, την Κάλλω γιατί αποκτούσε όλα όσα ήθελε…και λίγο μετά…τα ήθελε κι αυτή.

    Κάλλω: Αχ Μάρμπω μου, καλή μου αδερφή…δες τι όμορφο μαντήλι μου χάρισε σήμερα η θεία Μαριγώ.

    Μάρμπω: Εμ βέβαια…εσύ βγήκες από το σπίτι, εσένα είδε, σ’ εσένα χάρισε το μαντήλι…Εσύ δεν είσαι σαν κι εμένα κορόιδο να κάνεις όλες τις δουλειές του σπιτιού.

    Κάλλω: Κάποιος έπρεπε να φέρει νερό από τη βρύση. Αν όμως σου αρέσει αδερφούλα μου. Πάρ’ το…σου το χαρίζω! Δεν με πειράζει, αρκεί να είσαι εσύ χαρούμενη. 

    Αφηγητής:
    (μουσική)
    Με τον έναν και τον άλλο τρόπο η Μάρμπω τα κατάφερνε και πάντα η Κάλλω ήταν η χαμένη της υπόθεσης και αναλάμβανε τελικά όλες τις αγγαρείες.

    (ενώ ο αφηγητής  περιγράφει, τα δυο κορίτσια δραματοποιούν)

    Όταν η Κάλλω σκούπιζε, η Μάρμπω… έτρωγε ηλιόσπορους.
    Όταν η Κάλλω σφουγγάριζε, η Μάρμπω…βολτάριζε.
    Όταν η Κάλλω έπλενε τα πιάτα, η Μάρμπω έτρωγε.
    Όταν η Κάλλω σιδέρωνε η Μάρμπω έπαιρνε τα ρούχα και τα πετούσε μέσα στη ντουλάπα.
    Όταν η Κάλλω καθόταν να ξεκουραστεί η Μάρμπω… 

    Μάρμπω: (με διάθεση υπερβολής) Κάλλω….δεν νιώθω καλά. Μ’ έπιασε μια ζάλη…φέρε μου νερό, φέρε μου φαί, φέρε μου μαξιλάρι…όχι αυτό το άλλο, το πουπουλένιο…όχι αυτό…το άλλο, το δικό σου θέλω. (Η Κάλλω τρέχει και την εξυπηρετεί)

    Αφηγητής:
    (μουσική)
    Είχε φτάσει ο Δεκέμβρης και τα Χριστούγεννα δεν ήταν μακριά. Τα δυο κορίτσια λοιπόν άρχισαν να ετοιμάζονται για τις γιορτές. Δηλαδή…η Κάλλω άρχισε να ετοιμάζεται γιατί η Μάρμπω…ως συνήθως τεμπέλιαζε.

    Λίγες μέρες πριν έρθουν τα Χριστούγεννα, η Κάλλω ξεκίνησε να κάνει τα Χριστουγεννιάτικα κουλούρια. Κάποια στιγμή, ανακάλυψε πως τελείωνε το αλεύρι. 

    Κάλλω: Μάρμπω… μπορείς σε παρακαλώ να πας μέχρι τον μύλο να φέρεις λίγο αλεύρι; Τελείωσε και δεν θέλω να αφήσω το ζύμωμα στη μέση.

    Μάρμπω: Τρελάθηκες μου φαίνεται. Έξω έχει αρχίσει να νυχτώνει. Τι θες δηλαδή, να πετύχω κανέναν καλικάντζαρο και να με κρατήσει μαζί του για πάντα; Πας καλά;

    Κάλλω: Μη λες ανοησίες καλή μου Μάρμπω. Οι καλικάντζαροι είναι μικρά πλασματάκια που το μόνο που τους νοιάζει είναι να σπάνε πλάκα. Δεν νομίζω πως θα νοιαστούνε να κάνουν σ’ εσένα πλάκα. Κι αν πάλι τα πετύχεις…διασκέδασέ το δεν έχεις να χάσεις τίποτε.

    Μάρμπω: Δεν έχω καμία όρεξη να δω μπροστά μου την ασχήμια τους και να με ξεσηκώσουν με τις αγριοφωνάρες τους και επιπλέον δεν έχω διάθεση να με αλευρώσουν…

    Κάλλω: Να σε αλευρώσουν;

    Μάρμπω: Βέβαια…τους αρέσει το σκοτάδι και τότε κάνουν τις σκανταλιές τους. όταν ξημερώσει εξαφανίζονται. Αν όμως συναντήσουν ανθρώπινο όν…τότε….

    Κάλλω: Τότε… τι;

    Μάρμπω: Τώρα που έχει νυχτώσει, δεν πας να πάρεις αλεύρι, και να ανακαλύψεις από μόνη σου τι γίνετε τότε;

    Κάλλω: Και βέβαια θα πάω…είμαι σίγουρη πως δε θα συμβεί τίποτε άσχημο. 

    Αφηγητής:
    (μουσική)
    Κάπως έτσι ξεκίνησε η Κάλλω να πάει στο μύλο. Η αλήθεια είναι πως φοβόταν λιγάκι, ήξερε όμως πως αν στο μυαλό της είχε καλά και χαρούμενα πράγματα, τίποτε δεν θα μπορούσε να πάει στραβά. Έφτασε στο μύλο. Ήταν σκοτάδι η πόρτα όμως ήταν ανοιχτή. 

    Κάλλω: Κύρ Γιώργο….κυρ Γιώργο…

    Μυλωνας: Βρε καλώς την Κάλλω. Πως κι από δω τέτοια ώρα;

    Κάλλω: Κάνουμε κουλούρια και μας τελειώνει το αλεύρι..

    Μυλωνάς: Ναι καλή μου, όμως η ώρα είναι επικίνδυνη…αργά η γρήγορα θα εμφανιστούν τα τρελοκαλικαντζάρια.

    Κάλλω: Μα τα πιστεύεις αυτά;

    Μυλωνάς: Αν τα πιστεύω λέει…λοιπόν, άκου να δεις τι θα κάνουμε. Θα μείνεις εσύ εδώ να πάρεις το αλεύρι σου κι εγώ θα πάω σπίτι μου. Όταν τελειώσεις, τραβάς την πόρτα και βάζεις το κλειδί κάτω από την μεγάλη πέτρα της αυλής.

    Κάλλω: Σύμφωνοι λοιπόν.

    Αφηγητής:
    Κι έφυγε ο μυλωνάς, κι έμεινε μόνη της η Κάλλω να ετοιμάζεται να αλέσει το στάρι. Δεν είχαν περάσει ούτε δυο λεπτά από την ώρα που έφυγε ο κυρ Γιώργος όταν.. (μουσική για καλικάντζαρους)

    (αρχίζουν να εμφανίζονται οι καλικάντζαροι και να χορεύουν και μετά λένε το ποίημα)

    Καλικάντζαροι:
    Είμαι καλικάντζαρος καλός κακός και άντζαρος
    Μια γυρνάω, μια σβουρνάω ότι αρπάξω κι ότι φάω
    Γιούρια, γιούρια, στις πίτες στα κουλούρια (2 φορές) 

    Αρχηγός: Τι όμορφη κοπέλα!

    Όλοι: Τι όμορφη κοπέλα!

    Αρχηγός: Είναι σκέτη τρέλα!

    Όλοι: Είναι σκέτη τρέλα!

    Αρχηγός: Μαζί μου θα την πάρω

    Όλοι: Μαζί μου θα την πάρω.

    Αρχηγός: Στεφάνι θα της βάλω

    Όλοι: Στεφάνι θα της βάλει

    (Η Κάλλω τους κοιτάζει τρομαγμένη αλλά μόλις την πλησιάζουνε πολύ φωνάζει

    Κάλλω: Όχι!!!! Εσείς είστε τόσο όμορφα

    Όλοι: Ναι ναι…είμαστε όμορφα

    Κάλλω: Και τόσο γενναία!

    Όλοι: Ναι ναι…είμαστε γενναία

    Κάλλω: Και είστε και… μοιραία.

    Όλοι: Πάρα πολύ μοιραία!

    Κάλλω: Και φοράτε και τόσο ωραία ρούχα

    Όλοι: (κοιτάζουν τα ρούχα τους που είναι χάλια) Πολύ ωραία ρούχα!

    Κάλλω: Κι εγώ είμαι χάλια

    Όλοι: Ναι η καημένη

    Κάλλω: Πως θα με παντρευτείς έτσι; Χρειάζομαι ένα φόρεμα!

    Αρχηγός: Φόρεμα….

    Όλοι: Φόρεμα να φέρουμε και θα τα καταφέρουμε

    (ψάχνουν όλοι ένα φόρεμα)

    Καλικάντζαρος 1: Να’ το!!!!!

    Όλοι: Μπράβοοοοοο!!! (χειροκροτούν και η Κάλλω φοράει το φόρεμα)

    Αρχηγός: Μαζί μου θα σε πάρω, στεφάνι θα σου βάλω.

    Κάλλω: Ναι αλλά…έτσι… σκέτο φόρεμα; Παπούτσια;

    Αρχηγός: Παπούτσια….

    Όλοι: Παπούτσια να της βρούμε και θα την παντρευτούμε.

    (ψάχνουν όλοι παπούτσια)

    Καλικάντζαρος: Να’ τα!!!

    Όλοι: Μπράβοοοοοο!!!! (χειροκροτούν και η Κάλλω φοράει τα παπούτσια)

    Αρχηγός: Μαζί μου θα σε πάρω, στεφάνι θα σου βάλω.

    Κάλλω: Κορδέλα, δεν έχω κορδέλα…

    Αρχηγός: Κορδέλα

    Όλοι: Κορδέλα να της βρούμε για να την παντρευτούμε

    (ψάχνουν όλοι για μια κορδέλα)

    Καλλικάντζαρος 3: Να’ τη!

    Όλοι: Μπράβοοοοο!!!! (χειροκροτούν και η Κάλλω φοράει την κορδέλα)

    Αρχηγός: Μαζί μου θα σε πάρω, στεφάνι θα σου βάλω.

    Κάλλω: Δαχτυλίδι…δεν μπορώ να παντρευτώ χωρίς δαχτυλίδι.

    Αρχηγός: (σκεφτικά) Δαχτυλίδι…

    Όλοι: Να βρούμε δαχτυλίδι, ν’ αρχίσει το παιχνίδι.

    (ψάχνουν όλοι το δαχτυλίδι)

    Καλικάντζαρος 4: Να το!!!!

    Όλοι: Μπράβοοοο!

    (χειροκροτούν όλοι)

    Αρχηγός: Τώρα μπορώ, να σε παντρευτώ…

    (πάει να την αγκαλιάσει και ακούγονται κοκόρια….)

    Αρχηγός: (τρομαγμένος) Κοκόρια

    Όλοι: Κοκόρια!!! Ο γάμος αναβάλλεται στο νου σας να το βάλετε. Τρέξτε να σωθούμε πριν εξαφανιστούμε.

    (Οι καλικάντζαροι φεύγουν και η Κάλλω μένει μόνη της να θαυμάζει τα νέα αποκτήματά της)

    Κάλλω: Τι όμορφα δώρα μου έκαναν οι καλικάντζαροι. Ευτυχώς τους καθυστέρησα αρκετά και πρόλαβα το ξημέρωμα. Φτηνά τη γλίτωσα. Ας πάω να δείξω τα δώρα μου στην αδερφή μου. Σίγουρα θα ενθουσιαστεί. 

    Αφηγητής:
    Ξεκίνησε λοιπόν να γυρίσει στο σπίτι της η Κάλλω και να πει την ιστορία στην αδερφή της. Μόλις όμως η Μάρμπω άκουσε τα νέα, θύμωσε πολύ γιατί δεν ήταν αυτή στη θέση της Κάλλως.

    Μάρμπω: Έφερες όλα αυτά τα στολίδια. Αλεύρι, έφερες;

    Κάλλω: Μα αδερφούλα μου, σου λέω τη γλίτωσα παρά τρίχα, θα γινόμουν νύφη στους καλικάντζαρους, κι εσύ με ρωτάς για το αλεύρι;

    Μάρμπω: Φυσικά σε ρωτάω, αφού πάλι δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε τα κουλούρια. Πάλι μόνη μου πρέπει να πάω.

    Αφηγητής:
    Μόλις νύχτωσε λοιπόν, η Μάρμπω ξεκίνησε για τον μύλο, σίγουρη πως θα γυρνούσε με πολλά πολλά δώρα, όπως και η αδερφή της. Μόλις έφτασε λοιπόν στον μύλο… 

    Μάρμπω: Κύρ Γιώργο….Μυλωνά…Δεν απαντάς; Είσαι εδώ; Η Μάρμπω είμαι…

    (εκείνη τη στιγμή, εμφανίζονται οι καλικάντζαροι και αρχίζουν να χορεύουν γύρω από την Μάρμπω η οποία τρομάζει.)

    Καλικάντζαροι:
    Είμαι καλικάντζαρος καλός κακός και άντζαρος
    Μια γυρνάω μια σβουρνάω, ότι αρπάξω κι ότι φάω
    Γιούρια, γιούρια στις πίτες στα κουλούρια 

    Μάρμπω: Σαν δεν ντρέπεστε

    Όλοι: πως είπατε;

    Μάρμπω: Είστε τόσο τρομακτικοί!

    Όλοι: Α πα, πααααα!!!

    Μάρμπω: και αποκρουστικοί!

    Όλοι: Ντροπή!!!!

    Μάρμπω: Και γρήγορα να μου φέρετε τα δώρα μου…και λίγα παρά πάνω από την γλυκανάλατη αδερφή μου!

    (οι καλικάντζαροι κάτι ψιθυρίζουν μεταξύ τους και παίρνουν στα χέρια τους κρυφά λίγο αλεύρι)

    Αρχηγός: Θες δώρα;

    Μάρμπω: Φυσικά!

    Αρχηγός: Πολλά;

    Μάρμπω: Αμέεε

    Όλοι: Πάρ’ τα λοιπόν (και αλευρώνουν την Μάρμπω)

    Μάρμπω: Βοήθεια….με αλεύρωσαν! Χάλια με έκαναν!

    (οι καλικάντζαροι γελάνε και της τραγουδάνε)

    Καλικάντζαροι:
    Άλλη φορά να προσέχεις και να είσαι με όλους καλή
    Μόνο έτσι κερδίζεις τα δώρα και συμπάθεια πραγματική!

    Μάρμπω: Έβαλα κι εγώ μυαλό, όμορφα πάντα θα μιλώ. Θα είμαι με όλους ευγενική για να κερδίζω στη ζωή!

    ΟΛΟΙ: Καλά Χριστούγεννα παιδιά και να’ μαστε πάντα καλά! 

     

    Πώς να ντυθείτε:
    Απλά και όμορφα. Η Κάλλω και η Μάρμπω είναι δυο φτωχά κορίτσια οπότε, φορέματα (παλαιού τύπου), ποδιές κλπ. Η Μάρμπω μπορεί να ασχημύνει τεχνητά, με φρύδια κα μια ελιά ζωγραφισμένα. Τα τσεμπέρια δεν είναι υποχρεωτικά, ωστόσο δίνουν την αίσθηση της εποχής και του χωριού. 

    Ο αφηγητής είναι ένα ουδέτερο πρόσωπο οπότε μπορεί να είναι ένας απλός παραμυθάς, ή ακόμα μπορείτε να τον κάνετε ένα αντικείμενο που λέει ας πούμε την ιστορία, (π.χ. να είναι ο πλάστης). Στην περίπτωση αυτή μπορεί να υπάρξει μια μικρή διαφοροποίηση στο κείμενο.

    Οι καλικάντζαροι είναι ντυμένοι στα μαύρα. Μια λύση για σκουφάκια μπορεί να είναι το καλσόν, φορεμένο στο κεφάλι, με κουδουνάκια στην άκρη των ποδιών. Μπορεί να κοπεί σε διάφορα μήκη και να μείνει άδειο ή να γεμίσουμε τα πόδια με βαμβάκι. Ο αρχηγός των καλικάντζαρων είναι καλό να φοράει ένα διαφορετικό χρώμα είτε στο σκουφάκι, είτε να έχει μια λεπτομέρεια στα ρούχα του που να τον ξεχωρίζει.

    * Στο κείμενο αναφέρεται πως φορούνε χάλια ρούχα. Μπορεί να γίνει και με φόδρες μαύρες σκισμένες. Εξαρτάται πως το φαντάζεται ο «σκηνοθέτης»

    Ο μυλωνάς, μπορεί να φορέσει ένα πουκάμισο, παντελόνι τζην ή άλλο και μια ποδιά αλευρωμένη.  

    Σκηνικά:
    Απλά λιτά κι απέριττα.   Χωρίστε τη σκηνή νοητά σε δυο μέρη, όπου από τη μια μπορεί να είναι το σπίτι των δύο κοριτσιών (με καρέκλες και τραπέζι) και από την άλλη μπορεί να είναι ο μύλος τον οποίο μπορείτε να φτιάξετε με οντουλέ τρισδιάστατο ή απλώς να τον ζωγραφίσετε.  Το σπίτι των κοριτσιών πρέπει να είναι λίγο πιο πίσω ώστε να μπορούν να κινηθούν οι καλικάντζαροι όταν θα εμφανιστούν και παρά την τοποθεσία του μύλου, η δράση να συμβαίνει σχετικά στη μέση της σκηνής. 

    Κίνηση:
    Το ποιηματάκι των καλικαντζάρων είναι από τη λαϊκή μας παράδοση. Είναι πάντως αρκετά ρυθμικό και μπορείτε να «παίξετε» μαζί τους με πολλούς τρόπους. Μπορούν τα παιδιά να μπούνε παίζοντας διαφορετικούς ρυθμούς με το σώμα τους και να κινούνται άτακτα στο χώρο, ώσπου να δώσει το σήμα ο αρχηγός. Τη στιγμή που λέει ο αρχηγός «Φόρεμα», «Παπούτσια» κλπ τα καλικαντζαράκια λένε το δικό τους στίχο, στη συνέχεια και ενώ ψάχνουν, επαναλαμβάνουν πολλές φορές όχι κατ’ ανάγκη χορωδιακά το αντικείμενο που ψάχνουν . Αφήστε τα παιδιά να αυτοσχεδιάσουν θα σας καταπλήξουν. 

    Μουσική:
    Διαλέξτε μέσα από την πληθώρα κομματιών που σας προτείνει το elniplex. Οι μουσικές μπορεί να είναι μοντέρνες, κλασικές, ροκ, ή ακόμα και ζωντανή με οργανάκια. Κάθε ένας από εσάς έχει μια ξεχωριστή προσωπικότητα και μια διαφορετική ομάδα παιδιών. Χρησιμοποιήσετε το κείμενο σαν οδηγό και προσαρμόστε το στις ανάγκες σας.

    Το elniplex είναι στη διάθεσή σας για κάθε συμβουλή και βοήθεια.

    Καλή επιτυχία.  

  • Μάρθα Μαυρίδου
    #

    Η Μάρθα Μαυρίδου είναι νηπιαγωγός και κάτοχος διδακτορικού διπλώματος πάνω στους μύθους του Αισώπου και την διασκευή τους. Από το 1997 εργάζεται ως εμψυχώτρια θεατρικού παιχνιδιού και τα τελευταία 5 χρόνια είναι υπεύθυνη του Δημοτικού Παιδικού Θεατρικού Εργαστηρίου (ΔΗ.ΠΑΙ.Θ.Ε.) στην Πτολεμαΐδα. Κατά καιρούς έχει γράψει σε περιοδικά και site που αφορούν το παιδί και τελικά επιλέγει και παραμένει στο elniplex.