Ανακοινώθηκαν οι Βραχείες Λίστες Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου για εκδόσεις του 2016

0
753

Τις Βραχείες Λίστες Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου για εκδόσεις του 2016 ανακοίνωσε σήμερα, 12 Δεκεμβρίου, το Τμήμα Γραμμάτων και Βιβλίου της Διεύθυνσης Γραμμάτων της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Τα βραβεία αφορούν τις εξής τέσσερις κατηγορίες βιβλίων για παιδιά και εφήβους:

α) Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
β) Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
γ) Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
δ) Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για Παιδιά

Σημειώνεται ότι ο αριθμός των υποβληθέντων βιβλίων είναι σχετικά μεγαλύτερος από τα προηγούμενα χρόνια, με την κατηγορία του Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου και την κατηγορία του Εικονογραφημένου Βιβλίου να υπερτερούν ποσοτικά. Η θεματολογία των βιβλίων πραγματεύεται: α) κοινωνικά ζητήματα, β) ζητήματα της καθημερινότητας, γ) των διαπροσωπικών και οικογενειακών σχέσεων, καθώς και δ)  περιβαλλοντικά ζητήματα.

Ακολουθεί η επίσημη ανακοίνωση:

Το Τμήμα Γραμμάτων και Βιβλίου της Διεύθυνσης Γραμμάτων της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοινώνει τις βραχείες λίστες των Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου, σε εφαρμογή της νέας νομοθεσίας που διέπει τον θεσμό των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων (Ν. 3905/23-12-2010), για τις τέσσερις κατηγορίες Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου (Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου, Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά).
Οι βραχείες λίστες συνοδεύονται από αιτιολογημένη έκθεση της Επιτροπής, στην οποία εξετάζονται οι τάσεις της λογοτεχνικής παραγωγής και αποτιμάται η στάθμη των λογοτεχνικών έργων της υπό κρίση περιόδου (εκδόσεις 2016).

ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (2017)
ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΛΙΣΤΕΣ (ΕΚΔΟΣΕΙΣ 2016)

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ζωντανού Κατερίνα, Human net, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

Κέζα Λώρη, 10 μέρες στην τρελογιαγιά, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

Μητσιάλη Αλεξάνδρα, Μπάλα μπαλαρίνα, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

Παπαγιάννη Μαρία, Παπούτσια με φτερά, εκδόσεις Πατάκη 2016

Σβορώνου Ελένη, Οι συνωμότες της τσουγκράνας, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016

Χαραλάς Κώστας, Μαύρο πρόβατο στο Τέξας, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Βέττας Απόστολος, εικονογράφος, Μιχαηλίδου Στέλλα συγγραφέας, Ιζαντόρα Ντάκ εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016

Κρητικού Φρίντα, εικονογράφος, Ζαφειρίου Σταύρος συγγραφέας, Ο μικρός πιλότος, εκδόσεις Νεφέλη 2016

Μπαχά Μάρια, εικονογράφος, Φραγκεσκάκη Χριστίνα, συγγραφέας, Ζωγράφισέ μου ένα σπίτι, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016

Μπουλούμπασης Πέτρος, εικονογράφος, Παπαθεοδούλου Αντώνης συγγραφέας, Οχ χταπόδι, λάθος πόδι!, εκδόσεις Παπαδόπουλος 2016

Ραζής Αχιλλέας, εικονογράφος, Πιπίνη Αργυρώ συγγραφέας, Μελάκ, μόνος, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016

Σταματιάδη Ντανιέλα, εικονογράφος, Μιχαηλίδου – Καδή Μαρίνα, συγγραφέας, Παιδικά όνειρα, εκδόσεις Πατάκη 2016

Στελλάτου Μαρίνα, εικονογράφος, Ηλιόπουλος Βαγγέλης συγγραφέας, Το σπίτι το δικό μας, εκδόσεις Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη 2016

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΦΗΒΙΚΟΥ – ΝΕΑΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Κοντολέων Μάνος, Αμαρτωλή πόλη, εκδόσεις Πατάκη 2016

Κουτσάκης Πολυχρόνης, Δεν είσαι εδώ, εκδόσεις Πατάκη 2016

Μανδηλαράς Φίλιππος, Υπέροχος κόσμος, εκδόσεις Πατάκη 2016

Μητσιάλη Αλεξάνδρα, Ξυπόλυτοι ήρωες, εκδόσεις Πατάκη 2016

Πέτροβιτς – Ανδρουτσοπούλου Λότη, Το φιλί της Λύκαινας, εκδόσεις Πατάκη 2016

Τσερόλας Πάνος, Στα ίχνη του ντουκουζούριΔιονύσης Δελής: Κυνηγός μυθικών πλασμάτων, εκδόσεις Κέδρος 2016

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

Αγγελίδου Μαρία, Το Βυζάντιο σε έξι χρώματα -κόκκινο, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

Ανδρεάδη Ελένη, Πράκτορες του πλανήτη. Η εκδίκηση του Πουφ, εκδόσεις Μεταίχμιο 2016

Μυρογιάννη Έλσα, Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη, εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 2016

Ντεκάστρο Μαρίζα, Με τους ζωγράφους της Πινακοθήκης Αβέρωφ, Οδηγός για νέους, εκδόσεις Ίδρυμα Ε. Αβέρωφ -Τοσίτσα 2016

Υπενθυμίζεται ότι η σύνθεση της αρμόδιας επιτροπής έχει ως εξής:

Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου

  1. Αναστασία Οικονομίδου του Στυλιανού, Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Πρόεδρος
  2. Μελπομένη Κανατσούλη του Δημητρίου, Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντιπρόεδρος
  3. Τασούλα Τσιλιμένη του Δημητρίου, Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, συγγραφέας , Μέλος
  4. Αγγελική Γιαννικοπούλου του Αναστασίου, Καθηγήτρια Παιδικής Λογοτεχνίας του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μέλος
  5. Σοφία Μαντουβάλου του Φωτίου, συγγραφέας, Μέλος
  6. Τζουλιάνο Καγκλής του Γεωργίου, εικονογράφος, Μέλος
  7. Ίρις Σαμαρτζή του Μάριου, εικονογράφος, Μέλος
  8. Κατερίνα Δερματά του Ιωάννου, κριτικός, Μέλος
  9. Χρύσα Κουράκη του Γεωργίου, κριτικός, Μέλος

Γενική αποτίμηση της ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής παιδικού βιβλίου, έτους 2016.

Αναστασία Οικονομίδου, Πρόεδρος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Παρόλο που τα βιβλία αυτής της κατηγορίας έχουν εικόνες, τα κριτήρια που, όπως κάθε χρονιά, έτσι και φέτος, ισχύουν, αφορούν την λεκτική αφήγηση: η πρωτοτυπία του θέματος, η ποιότητα της γραφής, οι ανάγλυφοι χαρακτήρες και φυσικά, το ιδεολογικό υπόστρωμα της ιστορίας. Διαλέγοντας, λοιπόν, βιβλία με αυτά τα κριτήρια βρέθηκα με μία ποικιλία βιβλίων τόσον από την άποψη του ύφους αλλά κυρίως από πλευρά θεματικής. Υπάρχει, μία θεματική που, καθόλου τυχαία, μοιράζονται τα περισσότερα από τα βιβλία της λίστας μου, και αυτό είναι η έννοια της ετερότητας, παρόλο που αυτή εκδηλώνεται μέσα από εντελώς διαφορετικά σενάρια. Άλλα ενδιαφέροντα θέματα που διέκρινα είναι εκείνα της προστασίας του περιβάλλοντος ή, γενικότερα , της οικολογίας και το θέμα των έμφυλων ταυτοτήτων ή μάλλον στερεοτύπων. Δεν λείπουν, βέβαια, και κάποια λίγα βιβλία με ποιητικό, αλληγορικό ή συμβολικό ύφος που δύσκολα κατατάσσονται από πλευράς θεματικής.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Για τα εικονογραφημένα παιδικά βιβλία, το βασικό μου κριτήριο επιλογής, όπως έχουμε συμφωνήσει στην Επιτροπή,  είναι η δυναμική σχέση εικόνας και κειμένου στο βιβλίο. Σε όλα τα βιβλία που προτείνω για την βραχεία λίστα, αυτό το στοιχείο πρυτανεύει. Η διαφορετικότητά τους έγκειται τόσο στο στυλ του κάθε εικονογράφου όσο, βέβαια, και στο σενάριο της ιστορίας και το ύφος της λεκτικής αφήγησης του βιβλίου.  Έτσι, έχουμε βιβλία με έκδηλα χιουμοριστικό χαρακτήρα αλλά και βιβλία με έκδηλο προβληματισμό για δύσκολα κοινωνικά προβλήματα όπως η ετερότητα, η μετανάστευση ή η προσφυγιά. Ξεχώρισα, όμως, και κάποια  βιβλία με ένα κάπως πιο φιλοσοφικό-ποιητικό ύφος, κατάλληλο βέβαια για μικρές ηλικίες.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Όπως κάθε, σχεδόν, χρόνο, έτσι και φέτος δεν είχαμε πολλά καλά εφηβικά μυθιστορήματα. Τους λόγους τους έχουμε συζητήσει στην Επιτροπή. Φέτος ξεχώρισα ορισμένα καλά ιστορικά μυθιστορήματα που αναπλάθουν  με ζωντάνια αλλά και με την σχετική επιστημονική ακρίβεια μία συγκεκριμένη περίοδο της ελληνικής ιστορίας, προβάλλοντας, όμως, ταυτοχρόνως ζητήματα τα οποία παραμένουν επίκαιρα και στην σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Υπάρχουν , ωστόσο, ανάμεσα στα μυθιστορήματα  που ξεχώρισα και προτείνω έργα που παρουσιάζουν με ευφάνταστο, γλαφυρό και συναρπαστικό τρόπο  σύγχρονα αλλά κυρίως οδυνηρά κοινωνικά, πολιτικά, θα έλεγα, θέματα που αγγίζουν τους εφήβους και όχι μόνο. Όλα το κάνουν με ρεαλιστικό τρόπο, χωρίς  καμία διάθεση εξωραϊσμού προτείνοντας, όμως, μια κάπως αισιόδοξη λύση. Κάτι που πρέπει να σχολιάσω είναι ότι τα σύγχρονα εφηβικά μυθιστορήματα κινούνται στην κατεύθυνση του crossover έργου, δηλαδή του έργου που διαβάζεται με ενδιαφέρον τόσο από εφήβους όσο και από ενήλικες αναγνώστες.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Δεν ήταν δύσκολη η επιλογή σε αυτήν την κατηγορία, διότι τα υποβληθέντα βιβλία ήταν λίγα. Ένα βασικό  κριτήριο στις επιλογές μου για τα βιβλία γνώσεων, πέρα βέβαια από την συνολική ποιότητα του υλικού τους, ήταν η μυθοπλαστική τους διάσταση. Τα βιβλία που εντέλει επέλεξα για την βραχεία λίστα είναι βιβλία που, ενώ αναφέρονται σε διαφορετικές περιοχές γνώσεων, συγκλίνουν στην διάθεσή τους να κερδίσουν το ενδιαφέρον των νεαρών αναγνωστών μέσα από γοητευτικούς τρόπους αφήγησης η οποία διαχέει πληροφορίες χωρίς αυτό να είναι έκδηλο ή φορτικό.

Μελπομένη Κανατσούλη, Αντιπρόεδρος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Στην βραχεία λίστα των παιδικών βιβλίων περιλήφθηκαν μετά από συζητήσεις και τελικά συμφωνία μεταξύ των μελών της Επιτροπής βιβλία πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Τα βιβλία διακρίνονται και για τα πολύ διαφορετικά θέματά τους αλλά και για τις διαφορετικές υφολογικές επιλογές τους. Επίσης, είναι χαρακτηριστικό και –ως ένα βαθμό προβληματικό- ότι τα βιβλία της κατηγορίας αυτής απευθύνονται σε διαφορετικά ηλικιακά παιδικά κοινά: και για πολύ μικρά παιδιά αλλά και για παιδιά που βρίσκονται στην προ εφηβεία. Όμως πρέπει να σημειωθεί ότι τα βιβλία αυτά αναδεικνύουν νέα θέματα και δεν είναι προσκολλημένα σε θεματικές που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πιο εμπορικές ή σε ζητήματα επίκαιρα όπως (αυτά της προσφυγιάς, του ξένου παιδιού, του μπούλιγκ κ.λπ.). Έτσι, παραδείγματος χάριν, η ενασχόληση των αγοριών με τα αθλήματα και ο αγορίστικος κόσμος, η συνεργασία παιδιών και ενηλίκων για να κάνουν καλύτερη την αισθητική της γειτονιάς (και όχι η μιζέρια της οικονομικής κρίσης), ακόμη και η μετατόπιση της ιδέας από το μπούλιγκ στις ενοχές που μπορεί να αισθάνεται ο αμέτοχος θεατής αναδεικνύουν αρκετά καινοτόμα –θεματικά- βιβλία.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Τα βιβλία της βραχείας λίστας γι’ αυτήν την κατηγορία επιλέχτηκαν ανάμεσα σε έναν μεγάλο αριθμό βιβλίων εικονογραφημένων μεν αλλά ανόμοιων μεταξύ τους. Έτσι καταλήξαμε σε μία λίστα βιβλίων τα οποία είναι πρώτα απ’ όλα εικονογραφικά άρτια, αλλά ταυτόχρονα και κειμενικά αξιόλογα. Επίσης –και αυτό το αναφέρω ως κάτι θετικό- φαίνεται πως κυριαρχούν μεταξύ των εικονογραφημένων βιβλίων ολοένα και περισσότερο τα εικονοβιβλία: δηλ. η συνομιλία κειμένου και εικόνας γίνεται με τέτοιο τρόπο που να μην μπορεί να υπάρξει το ένα χωρίς το άλλο. Παρόλα αυτά, παρακολουθούμε να υπάρχουν καλά βιβλία αλλά που όμως επαναλαμβάνουν κάπως μονότονα πια το αναγνωρισμένο και καθιερωμένο στιλ του εικονογράφου τους (συχνά και του συνήθως συνεργαζόμενου με αυτόν κειμενογράφο). Προφανώς τα στυλ των εικονογράφων διαφέρουν και τόσο η ρεαλιστική απεικόνιση όσο και η περισσότερο αφηρημένη αναδεικνύουν σημαντικά εικονογραφημένα βιβλία. Υφολογικά, σε κάποια επιδιώκεται η διακειμενική συνομιλία με παλαιότερα κείμενα, αν και κατ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί να αυξάνεται η αναγνωστική δυσκολία για τα μικρότερα παιδιά. 

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Η βραχεία λίστα των εφηβικών είναι βραχεία πράγματι διότι ο αριθμός των μυθιστορημάτων που υποβλήθηκαν προς  κρίση ήταν μικρός. Έτσι τα καλά μυθιστορήματα ήταν σχετικά εύκολο να διακριθούν. Παρόλα αυτά, τα βιβλία στα οποία καταλήξαμε ξεχωρίζουν για την ιδιαιτερότητά τους, είναι μάλιστα αντιπροσωπευτικά πολύ διαφορετικών θεματικών και ειδολογικών επιλογών. Όπως φαίνεται και από τη γενικότερη παραγωγή στην κατηγορία, ιστορικά μυθιστορήματα ή με στοιχεία ιστορικά τροφοδοτούν τη σύγχρονη παραγωγή. Αλλά βέβαια με έναν ανανεωμένο τρόπο γραφής. Και τα ρεαλιστικά μυθιστορήματα που αντλούν από τη σύγχρονη επικαιρότητα (η οικονομική κρίση, η διαφθορά της κοινωνίας κ.λπ.) αναδεικνύονται στη σύγχρονη παραγωγή. Τα βιβλία φαντασίας σχεδόν απουσιάζουν, ίσως γιατί παρά τη μεγάλη διάδοση του είδους σε μεταφράσεις στο ελληνικό εκδοτικό κύκλωμα, φαίνεται πως δεν έχουν μεγάλη πέραση στους συγγραφείς. 

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Το κύριο στοιχείο που καθόρισε τις επιλογές μας στα βιβλία γνώσεων ήταν πώς οι παρεχόμενες γνώσεις να συνδυάζονται με αφηγηματικές επιλογές που διανθίζουν με έναν πιο ευχάριστο και ζωντανό τρόπο το πληροφοριακό υλικό.

Όμως, ενώ διαπιστώθηκαν ότι υπήρχε ένα πολύ ενδιαφέρον υλικό πληροφορίας, ο τρόπος μετάδοσής του ήταν ο κλασσικός, ο γνωστός και χωρίς ιδιαίτερα καινοτόμες ιδέες. Με εξαίρεση ένα βιβλίο που και το θέμα του αποτελεί μια ενδιαφέρουσα μικροϊστορία στο χώρο της τέχνης και ο τρόπος με τον οποίο το διαχειρίζεται είναι μυθοπλαστικός, παίζει με το χρόνο και γοητεύει τον αναγνώστη.

Τασούλα Τσιλιμένη, μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Η μορφή και το συνολικό τυποεκδοτικό προφίλ που χαρακτηρίζει τα βιβλία αυτής της κατηγορίας, την φέρνει δεύτερη σε αριθμό τίτλων μετά από το εικονογραφημένο. Η θεματολογία των λογοτεχνημάτων δεν επιφύλασσε ιδιαίτερες εκπλήξεις. Οι συγγραφείς αντλούν τα θέματά τους από την σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Αξίζει να σημειωθεί μια κάποια παρουσία των fantasy κειμένων και κάποια, με εκλεπτυσμένο ύφος και χιούμορ για το περιβάλλον, την τρίτη ηλικία, την τεχνολογία. Αρκετοί συγγραφείς επιχειρούν μια ανανέωση σε αφηγηματικές τεχνικές με αποτέλεσμα να ενισχύεται ίσως το αναγνωστικό ενδιαφέρον, αλλά όχι πάντοτε και η γενικότερη αφηγηματική ποιότητα του κειμένου. Στην κατηγορία αυτή συνεχίζει να διαπιστώνεται κάποιες φορές η εμφανής και με άκομψο τρόπο παιδαγωγική πρόθεση, στοιχείο που αφαιρεί από την ποιότητα του βιβλίου.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Η κατηγορία του εικονογραφημένου κατέχει τη μερίδα του λέοντος στο σύνολο των βιβλίων. Πλήθος τίτλων με την γνωστή θεματολογία των περασμένων ετών, αλλά και νέα θέματα όπως η ηθική και η στάση απέναντι στη νομιμότητα, η φθίνουσα πορεία μνήμης των ενηλίκων, το προσφυγικό, η έννοια του «σπιτιού», η μητρότητα, η διαφορετικότητα κ.α. Τα λογοτεχνικά είδη που κυριαρχούν είναι το παραμύθι και η μικρή ρεαλιστική ή φανταστική ιστορία. Ανάμεσα στο πλήθος των βιβλίων σημειώθηκε ένας καλός αριθμός με πολύ ενδιαφέροντα ποιοτικά χαρακτηριστικά τόσο στο κείμενο όσο και στην εικόνα. Κοινή διαπίστωση ότι συχνά το κείμενο απέχει ποιοτικά από την εικόνα ή και το αντίθετο, με αποτέλεσμα να αδικείται άλλοτε το ένα άλλοτε το άλλο.  Σημειώθηκαν κείμενα με έντονη φιλοσοφική διάσταση και «διακριτική» διακειμενικότητα, γεγονός που συμβάλλει στην κριτική σκέψη των αναγνωστών, όπως και κείμενα που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν crossover. Το στοιχείο της εικονογράφησης άλλοτε ξάφνιαζε ευχάριστα τον αναγνώστη αλλά στην πλειοψηφία ακολουθούσε γνωστές και επίπεδες φόρμες.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Διαπιστώθηκε και φέτος ότι η κατηγορία αυτή αποτελεί την μειοψηφία σε τίτλους. Το παρήγορο είναι ότι οι περισσότεροι συγγραφείς που καταπιάνονται με αυτή την κατηγορία δίνουν συνήθως κείμενα ευφάνταστα, έχοντας ακριβώς τη γνώση της δυσκολίας να κρατήσουν στις σελίδες ενός βιβλίου το ενδιαφέρον των εφήβων. Μυθιστορήματα ιστορικού περιεχομένου, fantasy, περιπέτειας, αντιπολεμικά, η συμπεριφορά των εφήβων ως αποτέλεσμα των χαρακτηριστικών της εποχής και των σχέσεων της οικογένειας, η ενηλικίωση των εφήβων μέσα από το φίλτρο της απώλειας, η αναμέτρηση με το εγώ  κ.ά. είναι κάποια από τα θέματα που επέλεξαν οι συγγραφείς να αναπτύξουν.  Η υιοθέτηση της γλώσσας των εφήβων, συχνά αργκό,  αποτελεί ένα στοιχείο που κάποιοι συγγραφείς επιλέγουν ώστε να σκιαγραφήσουν με πιστότητα τους χαρακτήρες ή την πραγματικότητα, χωρίς αυτό το στοιχείο να προσβάλλει τους αναγνώστες. Σε άλλα κείμενα σκιαγραφείται ένα άλλο προφίλ εφήβων με εσωτερικότητα και ευαισθησία.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Κάποιοι τίτλοι από όσους υποβλήθηκαν ανήκουν σε γνωστές επιτυχημένες εκδοτικές σειρές που επεκτείνουν μια γνωστή τους θεματολογία. Η ανάδειξη αξιόλογων εικαστικών και το έργο τους, προσωπικοτήτων που καθόρισαν την ιστορία, τη μουσική, αλλά και ανάδειξη πτυχών της επιστήμης, της περιβαλλοντικής ανησυχίας κ.ά. είναι κάποια από τα θέματα που κυριάρχησαν. Στον τρόπο παρουσίασής τους καταγράφεται μια ποικιλία στην αφηγηματική και εικονογραφική απόδοση.

Αγγελική Γιαννικοπούλου, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Σε αυτήν την κατηγορία παρουσιάζονται βιβλία που διαφέρουν αισθητά μεταξύ τους, όσον αφορά το λογοτεχνικό τους είδος, την ύπαρξη ή όχι εικονογράφησης, τη θεματολογία τους, και φυσικά το αναγνωστικό κοινό στο οποίο απευθύνονται, και το οποίο ενδέχεται να ποικίλει από πολύ μικρά παιδιά μέχρι σχεδόν εφήβους. Αυτός ο πλουραλισμός συνισταμένων και τάσεων αντανακλάται και στη βραχεία λίστα, η οποία αποτελεί πραγματικό ‘πονοκέφαλο’ για την επιτροπή, αφού καλείται να κρίνει βιβλία πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Το θετικό όμως είναι ότι τα βιβλία της λίστας αποτελούν πολύ ενδιαφέρουσες αναγνωστικές προτάσεις για σύγχρονα θέματα που απασχολούν το σημερινό παιδί, και όχι μόνο.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Η πολυπληθέστερη συνήθως κατηγορία της βιβλιοπαραγωγής κάθε χρονιάς είναι εκείνη του Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου. Σε αυτήν η αφήγηση συντελείται όχι μόνο από τις λέξεις, αλλά και από τις εικόνες, οι οποίες οφείλουν, εκτός από την υψηλή αισθητική τους ποιότητα, να συμβάλλουν καθοριστικά και στην κατασκευή της ιστορίας. Παρόλο που στα εικονογραφημένα βιβλία του 2016, όπως συνέβαινε και σε προηγούμενες χρονιές, συγκαταλέγονται αρκετά που διακρίνονται για την ιδιαίτερα χαμηλή ποιότητα λεκτικού και οπτικού κειμένου, υπήρξαν και κάποια πολύ αξιόλογα βιβλία, που αναφέρονται σε σύγχρονα θέματα, όπως την πρόσφατη προσφυγική κρίση, αλλά και βιβλία χιουμοριστικά και παιγνιώδη, που έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν αναγνώστες ενός διευρυμένου ηλικιακού φάσματος.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Η κατηγορία του Εφηβικού-Νεανικού συνήθως αριθμεί λίγα βιβλία, που απευθύνονται σε εφήβους και συνηθέστατα έχουν ως χαρακτήρες εφήβους. Το παρήγορο είναι ότι, παρά την περιορισμένη βιβλιοπαραγωγή, κάθε χρονιά υπάρχουν κάποια ενδιαφέροντα βιβλία που συμβαίνει να είναι αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους και να καλύπτουν διαφορετικά είδη, όπως αστυνομικά ή ιστορικά μυθιστορήματα.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Τα βιβλία γνώσεων που φιλοξενούνται φέτος στη βραχεία λίστα του κρατικού βραβείου είναι ενδεικτικά ενός πλουραλισμού θεμάτων και γραφών που συναντάται στην πολύ περιορισμένη βιβλιοπαραγωγή παρόμοιων βιβλίων. Έτσι εκπροσωπείται τόσο το αφηγηματικό βιβλίο γνώσης, όσο και το καθαρώς πληροφοριακό. Επιπλέον, πλάι στις αναμενόμενες θεματικές, π.χ. ιστορία, υπάρχουν και άλλες όχι τόσο συνηθισμένες, όπως η τέχνη που σε αυτήν την λίστα έχει την τιμητική της με δύο εξαιρετικά βιβλία. Επιπλέον, στη λίστα υπάρχουν βιβλία γνώσεων για μεγαλύτερα παιδιά, αλλά και για μικρότερα. Η εικονογράφηση παίζει σημαντικό ρόλο και στο βιβλίο γνώσεων γι’ αυτό και υπάρχει ανάγκη να θεσμοθετηθεί άμεσα η απονομή του βραβείου από κοινού στο συγγραφέα και τον εικονογράφο.

Σοφία Μαντουβάλου, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Λογοτεχνικά άρτια βιβλία με ιδιαίτερα και πρωτότυπα θέματα .Έξι βιβλία εντυπωσιακά διαφορετικά μεταξύ τους. Τα βιβλία διακρίνονται και για τα πολύ διαφορετικά ενδιαφέροντα θέματά τους αλλά και για τις διαφορετικές υφολογικές επιλογές τους.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Μεγάλη παραγωγή εικονογραφημένων βιβλίων. Η επιλογή έγινε με κριτήριο τόσο την αισθητική αρτιότητα του κειμένου , της εικονογράφησης και της δημιουργικής συνομιλίας μεταξύ τους, όσο και  του κειμένου σε σχέση με την καταλληλότητά του ως προς την ηλικία που απευθύνεται. Η θεματική ή η ιδέα του βιβλίου καθώς και η συνολική  αισθητική της έκδοσης ήταν βασικό κριτήριο επιλογής .

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Μυθιστορήματα με  αφηγηματική καινοτομία και πρωτότυπη δομή που ξεχωρίζουν για την λογοτεχνική τους ποιότητα τόσο ως προς τη γλώσσα όσο και ως προς τα τεχνάσματα  πλοκής. Μερικά είναι απρόβλεπτα και ανήσυχα όπως η εφηβεία ,άλλα τολμηρά και ειλικρινή  όπως η κοινωνική πραγματικότητα, άλλα ζωντανεύουν την ιστορία   και άλλα σε παρασύρουν στη δράση της ιστορίας τους. Όλα διαφορετικά  άκρως  απολαυστικά και ελπιδοφόρα για τη νεανική λογοτεχνία.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Μικρή παραγωγή βιβλίων γνώσεων. Η μυθολογία, η οικολογία, η τέχνη και η ιστορία επικρατούν θεματικά. Ο σχεδιασμός των βιβλίων, η γλώσσα και η εικονογράφηση υπηρετούν με τον καλύτερο τρόπο τους στόχους των  βιβλίων. Παρόλα αυτά  λείπει ο καινοτόμος και ο νεωτερικός τρόπος παρουσίασης και πρόσληψης της πληροφορίας. Με μία μοναδική εξαίρεση άριστου σχεδιασμού όπου το βιβλίο παρέχει διαδραστική δυνατότητα με ενεργό  συμμετοχή του αναγνώστη. Η κατηγορία αυτή  θα έπρεπε να  προβλέπει   βραβείο για συγγραφέα και εικονογράφο  δεδομένου ότι η  εικονογράφηση  παίζει καθοριστικό ρόλο και έτσι αδικείται ο ένας εκ των βασικών συντελεστών.

Τζουλιάνο Καγκλής, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Τα βιβλία που ξεχώρισαν ήταν εκείνα που χάρη στο θέμα και στον ιδιαίτερο χειρισμό του πραγματικά απευθύνονται σε παιδιά. Σε πολλές περιπτώσεις οι συγγραφείς προσπάθησαν να κρύψουν τον διδακτισμό εντέχνως,  αλλά αυτός είναι εκεί.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Μέσα από ένα μεγάλο αριθμό βιβλίων, επιλέξαμε τίτλους που διακρίνονται για τη φρεσκάδα τους στο λόγο και την εικόνα, δημιουργώντας έτσι ένα σφιχτό σύνολο και όχι ένα κείμενο που απλώς εικονογραφήθηκε. Υπήρξαν πολύ καλές προτάσεις αλλά και βιβλία που αναπαράγουν κάποιες συνταγές.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Στη κατηγορία αυτή είχαμε λιγότερα βιβλία. Πολλές φορές φαίνεται μια υπερπροσπάθεια του συγγραφέα να απευθυνθεί σε νέους. Με την αναφορά της τεχνολογίας, τη χρήση αργκό κτλ. προσπαθεί να δημιουργήσει μία πλαστή οικειότητα στον αναγνώστη, είχε όμως το αντίθετο αποτέλεσμα. Επίσης διδακτισμός και εδώ σε αρκετές περιπτώσεις. Ξεχώρισαν αυτά που ως καλά βιβλία απευθύνονται σε όλους τους αναγνώστες και όχι σε μια “κατηγορία νέων”

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Στα βιβλία γνώσεων θα περίμενε κανείς μια ευρύτερη θεματολογία, παρόλα αυτά ξεχώρισαν βιβλία υψηλού επιπέδου που συνδυάζουν γνώση με ψυχαγωγία.

Ίρις Σαμαρτζή, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Μία κατηγορία με μια ιδιαιτερότητα. Βιβλία με διαφορετικό όγκο κειμένου που απευθύνονται σε μεγάλο ηλικιακό φάσμα, όλα μαζί σε μια κατηγορία με μοναδικό κοινό στοιχείο ίσως τις διαστάσεις του βιβλίου. Τα βιβλία που διαβάστηκαν είχαν αρκετό ενδιαφέρον, κυρίως εξαιτίας αυτής της διαφορετικότητάς τους. Αθλητισμός και κοινωνία σε σχέση με το φύλο, οικονομική κρίση, ανεργία, ευάλωτες ομάδες, μετανάστευση, σχολικός εκφοβισμός, αλλά και περιπέτειες στο φάσμα του φανταστικού, είναι μερικά από τα θέματα που φτιάχνουν το προφίλ της ευρείας λίστας γι’ αυτήν την κατηγορία. Ενδιαφέρον έχει που τα κορίτσια ηρωίδες στα περισσότερα βιβλία, αναλαμβάνουν δυναμικούς ρόλους και ξεφεύγουν από τα γνωστά στερεότυπα.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Αξιόλογες δουλειές που ξεχώρισαν και συνέθεσαν την ευρεία λίστα στην κατηγορία εικονογραφημένου βιβλίου. Μεγάλη ποικιλία ως προς τις θεματικές, αλλά και ως προς το ύφος της εικονογράφησης. Κι αυτό αν μη τι άλλο, είναι αισιόδοξο. Παρόλα αυτά, υπήρξαν περιπτώσεις όπου εικονογράφηση και κείμενο ήταν άνισα. Κοινώς, εξαιρετικές εικονογραφήσεις σε άνευρα κείμενα κι αντιστρόφως. Δεν έλειψαν φυσικά οι περιπτώσεις  με μακροσκελή κείμενα, αδυναμία αφαίρεσης στο λόγο και απουσία στοιχειώδους επιμέλειας.

Ένα άλλο στοιχείο που παρατηρείται είναι αξιόλογα εικονογραφημένα βιβλία να κυκλοφορούν σε μικρό μέγεθος, στα πλαίσια κάποιας σειράς. Είναι κρίμα, γιατί πρόκειται για πραγματικά καλές δουλειές, φρέσκες ιδέες από άποψη κειμένου και από άποψη εικονογράφησης, που αδικούνται και χάνονται ανάμεσα σε άλλα πιο ευφάνταστα, ευμεγέθη και καμιά φορά ανούσια βιβλία.

Ένα άλλο θέμα που με προβλημάτισε είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται ένα βιβλίο. Έχει ξεχαστεί ο βασικός αποδέκτης -το παιδί- και η χαρά της ανάγνωσης. Πολλά βιβλία δίνουν την αίσθηση ότι απευθύνονται μόνο σε δασκάλους που θέλουν να επεξεργαστούν ένα θέμα στην τάξη τους. Πολλά δε, δεν διστάζουν να βάλουν και επεξηγηματική ταμπέλα με το θέμα που επεξεργάζεται το βιβλίο, τον κοινωνικό προβληματισμό κλπ. προς αποφυγή παρεξηγήσεων. Εννοείται πως η περαιτέρω επεξεργασία ενός θέματος στο σχολικό χώρο είναι θεμιτή. Αλλά όχι με τη μορφή μιας έτοιμης μασημένης τροφής ή ενός εγχειριδίου. Υπάρχουν δεκάδες άλλα βιβλία που αγκαλιάζουν “υπογείως” σοβαρά θέματα και δίνουν έναυσμα συζήτησης χωρίς ταμπέλες.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Λίγα βιβλία σε αυτή την κατηγορία, αλλά ιδιαιτέρως αξιόλογα και από άποψη θεματολογίας και από άποψη λογοτεχνικότητας. Σύγχρονη γραφή, με έντονους προβληματισμούς και νεανικές ανησυχίες, γρήγορος ρυθμός και ενδιαφέρουσα πλοκή που κρατάει τον αναγνώστη. Θέματα ποικίλα, άλλοτε με ιστορική σημασία, άλλοτε με οικολογική ευαισθησία κι άλλοτε με ωμό ρεαλισμό.

Οφείλω να υπενθυμίσω ότι ένα εξώφυλλο παίζει μεγάλο ρόλο στην ατμόσφαιρα του βιβλίου. Η αισθητική και η μοναδικότητα ενός εξωφύλλου και γενικότερα μια περιποιημένη έκδοση, μπορεί να απογειώσει ένα βιβλίο κι αυτό οφείλει- έστω νοητά- να είναι κριτήριο για την επιλογή των βιβλίων της βραχείας λίστας.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Φτωχή η κατηγορία αυτή, από άποψη παραγωγής. Η χρήση μυθοπλασίας προτιμάται ως επιμορφωτικό μέσο κι αυτό το γνωρίζουν καλά οι συγγραφείς που αναμετρώνται με γνωστικά αντικείμενα. Τα θέματα που επεξεργάζεται η κατηγορία είναι τα συνήθη: Μυθολογία, ιστορία, οικολογία και τέχνη χωρίς όμως κάποια ιδιαίτερη πρωτοτυπία ως προς τη δομή.  Ένα σημαντικό θέμα που συζητήθηκε στις συνεδριάσεις της επιτροπής είναι το κατά πόσο είναι σωστό να μην κρίνεται η εικονογράφηση σε αυτήν την κατηγορία. Είναι ένα θέμα που χρήζει αναδιαμόρφωσης, γιατί η χρήση εικονογράφησης στην κατηγορία γνώσεων- όπου υπάρχει- έχει απόλυτα γνωστικό ρόλο κι όχι επικουρικό.

Κατερίνα Δερματά, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Στην κατηγορία «Παιδικό Λογοτεχνικό Βιβλίο» εξετάστηκε ένας μεγάλος αριθμός βιβλίων για μικρά και μεγαλύτερα παιδιά. Αρκετά από τα προς κρίση βιβλία δεν χαρακτηρίστηκαν από ευρηματικότητα ως προς τη θεματολογία τους, την πλοκή και το αφηγηματικό ύφος. Ωστόσο ένας ικανός αριθμός βιβλίων απασχόλησε θετικά τα μέλη της επιτροπής και αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης έως τη συγκρότηση της βραχείας λίστας. Η θεματολογία της βιβλιοπαραγωγής περιελάμβανε σε μεγάλο βαθμό ζητήματα όπως η ταυτότητα, η διαφορετικότητα, η ανάγκη για προσωπική έκφραση, οι οικογενειακές και φιλικές σχέσεις, η ανατροπή των στερεότυπων ρόλων, ενώ δεν έλειψαν τα βιβλία με χιούμορ, ο μαγικός ρεαλισμός, ζητήματα περιβάλλοντος, κ.ά.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Στην κατηγορία «Εικονογραφημένο Βιβλίο» εξετάστηκε συνολικά ένας αρκετά μεγάλος αριθμός έργων. Πολλά από αυτά κινήθηκαν σε μέτριο επίπεδο, αναπαράγοντας θέματα αναμενόμενα, συχνά με φλυαρία, χωρίς να προσφέρουν αναγνωστικές προκλήσεις σε λεκτικό και οπτικό επίπεδο. Στα βιβλία της βραχείας λίστας αντιπροσωπεύονται βιβλία όπου το κείμενο και η εικονογράφηση διακρίνονται για την αισθητική τους και για τη δημιουργική σχέση μεταξύ εικόνας και κειμένου, picturebooks και εικονογραφημένα βιβλία με εκτενέστερο κείμενο που απευθύνονται σε μεγαλύτερα παιδιά, ιστορίες με συμβολισμούς και χιουμοριστικές ιστορίες για μικρότερα παιδιά. Τα θέματα που προσεγγίζονται αφορούν σύγχρονα και δύσκολα κοινωνικά ζητήματα, τα όνειρα και την αναζήτηση της προσωπικής ευτυχίας, κ.ά.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Για την εκδοτική παραγωγή του 2016 αρκετά αξιόλογα εφηβικά βιβλία υποβλήθηκαν προς κρίση. Τα βιβλία της βραχείας λίστας χαρακτηρίζονται για την πρωτοτυπία της λογοτεχνικής προσέγγισης και του ύφους και τη διαφορετικότητα των θεμάτων τους: ιστορικά γεγονότα και αναδρομές στη τοπική και παγκόσμια ιστορία ως πεδίο έμπνευσης της μυθοπλασίας, βιβλία αστυνομικού τύπου με έντονα στοιχεία κινηματογραφικής δράσης, η αναζήτηση της ταυτότητας του εφήβου μέσα στη δύσκολη κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, οι σχέσεις των εφήβων μεταξύ τους είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά θέματα.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Μεγάλο μέρος των βιβλίων που κρίθηκαν ως βιβλία γνώσεων άντλησαν τη θεματολογία τους από τα συνήθη ζητήματα της κατηγορίας: αρχαία Ελλάδα, μυθολογία, ιστορία, περιβάλλον. Η θεματολογία αυτή απαντάται σταθερά κάθε χρόνο στην κατηγορία αυτή, και με την δημιουργία αντίστοιχων σειρών. Η εκδοτική παραγωγή του 2016 περιελάμβανε επίσης βιογραφίες, αλφαβητάρια και αριθμητάρια, βιβλία που αξιοποιούν την τεχνολογία, βιβλία τόσο εικονογραφημένα – με ουσιαστική συμβολή της εικόνας στη πρόσληψη της πληροφορίας – όσο και πιο εκτενή αφηγήματα. Στη βραχεία λίστα αντιπροσωπεύονται επίσης βιβλία τα οποία συνδέονται με μουσεία και χώρους πολιτισμού, τα οποία προσκαλούν τον αναγνώστη να προσεγγίσει θέματα που αφορούν ευρύτερα την Τέχνη.

Χρύσα Κουράκη, Μέλος

Βραχεία λίστα Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Στην κατηγορία «Παιδικό Λογοτεχνικό Βιβλίο» για ακόμη μία χρονιά κατατέθηκε και εξετάστηκε ένας μεγάλος αριθμός βιβλίων, όπου  συνυπάρχουν η μεγάλη και η μικρή φόρμα, γεγονός που υπογραμμίζει την ποικιλία στο είδος, στις αφηγηματικές επιλογές, στο ύφος αλλά και στην έκταση. Στη συγκεκριμένη κατηγορία υπάρχει ποικιλία θεμάτων, τα οποία σχετίζονται με την καθημερινή ζωή, με τις διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις, το περιβάλλον, τη φαντασία (fantasy), τα κοινωνικά προβλήματα κ.α. Στη βραχεία λίστα περιέχονται έξι βιβλία που διακρίνονται για την πρωτότυπη διαχείριση του θέματός τους, για το ύφος και την αισθητική τους. Στα έξι αυτά βιβλία θίγονται σύγχρονα κοινωνικά και οικογενειακά θέματα, ζητήματα φύλου και επιλογών, θέματα περιβάλλοντος και ενεργού πολιτειότητας, ενώ σε δύο από αυτά η προσέγγιση γίνεται μέσα από την υφολογική επιλογή του χιούμορ και του μαγικού ρεαλισμού αντίστοιχα.

Βραχεία λίστα Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου
Το «Εικονογραφημένο Παιδικό Βιβλίο» ήταν και φέτος η μεγαλύτερη σε αριθμό βιβλίων κατηγορία. Τα εξεταζόμενα βιβλία ήταν πολλά και αρκετά από αυτά παρουσίαζαν  εικονογραφικό και κειμενικό ενδιαφέρον, όπως διαφαίνεται και από τον αριθμό των βιβλίων που εμπεριέχονται στη βραχεία λίστα. Τα εικονογραφημένα βιβλία ήταν και πάλι περισσότερα σε σχέση με τα εικονοβιβλία. Ωστόσο, σε αρκετά από τα βιβλία του 2016 η εικόνα «συνομιλούσε» με το κείμενο και δεν το συνόδευε απλώς. Υπήρχαν βέβαια και βιβλία όπου η εικόνα υπερτερούσε ποιοτικά του κειμένου και το αντίστροφο, στοιχείο που αποτέλεσε σημείο προβληματισμού ως προς τη συγκριτική εξέτασή τους. Τα βιβλία που περιέχονται στη βραχεία λίστα αποτελούν δείγματα ποικίλων εικονογραφικών στυλ, αφηγηματικών τεχνικών και θεματικών επιλογών, ενώ διακρίνονται για τη θεματική και εικονογραφική τους πρωτοτυπία, για την αισθητική τους ποιότητα και την αφηγηματικότητα των εικόνων τους.

Βραχεία λίστα Εφηβικού – Νεανικού Βιβλίου
Στο «Εφηβικό – Νεανικό Βιβλίο» δεν υπήρχε μεγάλος αριθμός συμμετοχών. Στα βιβλία της βραχείας λίστας ανήκουν βιβλία με ποικιλία αφηγηματικών επιλογών, γλώσσας και ύφους, που διαβάζονται ευχάριστα τόσο από εφήβους, όσο και από ενήλικες, γεγονός που υπογραμμίζει και την ποιότητά τους. Τα θέματα που προσεγγίζονται είναι ποικίλα και κινούνται σε κοινωνικό, ιστορικό και κοινωνικό περιεχόμενο, διαφορετικά μεταξύ τους τόσο υφολογικά όσο και αφηγηματολογικά. Σε κάποια από αυτά  η οπτική των εφήβων πρωταγωνιστών κυριαρχεί και ενσωματώνει στοιχεία που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν ταμπού στην εφηβική λογοτεχνία. Όλα τα βιβλία της βραχείας λίστας παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον καθώς έχουν να προσφέρουν νέες θεματικές, ανατροπές στην πλοκή, ποικίλες αφηγηματικές τεχνικές, ανεπτυγμένους και καλά δομημένους χαρακτήρες.

Βραχεία λίστα Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά
Στην κατηγορία του «Βιβλίου Γνώσεων για Παιδιά», δυστυχώς, δεν υπήρχαν πολλά βιβλία προς εξέταση. Πολλά είχαν μυθολογικό και ιστορικό περιεχόμενο, ενώ υπήρχαν και βιογραφίες, αριθμητάρια και εικαστικού ενδιαφέροντος βιβλία. Κάποια από αυτά πλαισιώνονται από μυθοπλασία, ενώ απουσιάζουν τα βιβλία με αυστηρό πληροφοριακό κείμενο. Η εικονογράφηση των βιβλίων γνώσεων αναβαθμίζεται και προσδίδει ξεχωριστό ύφος στο γνωστικό περιεχόμενο, γεγονός που προβλημάτισε την επιτροπή σχετικά με τη νομική δυνατότητα βράβευσης κατά περίπτωση και του εικονογράφου. Στη βραχεία λίστα ανήκουν τέσσερα αξιόλογα βιβλία με τελείως διαφορετικές προσεγγίσεις και ποικιλία θεμάτων, όπως το περιβάλλον, η ιστορία και η εικαστική τέχνη.