Γιατί λέμε ψέματα την Πρωταπριλιά;

0
913

pinocchioΗ April Fools Day, η μέρα των Τρελών του Απρίλη, είναι ένα έθιμο παγκόσμιο. Η προέλευση του εθίμου, σύμφωνα με το οποίο κάθε 1η Απριλίου οι άνθρωποι επιδίδονται σε καλοπροαίρετα ψέματα, φάρσες και αστεία με σκοπό το πείραγμα, τη γελοιοποίηση του “θύματος” και εν τέλει τη διασκέδαση, έχει την προέλευση της στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Οι δύο επικρατέστερες εκδοχές αναφέρουν τη Γαλλία και τους Κέλτες ως τις πιθανότερες γεωγραφικές αφετηρίες του εθίμου.

Σύμφωνα με τη γαλλική εκδοχή, μέχρι το 1563 οι Γάλλοι γιόρταζαν την πρωτοχρονιά τους την 1η Απριλίου. Το 1564 όμως ο βασιλιάς Κάρολος ο 90ς καθιέρωσε ως πρωτοχρονιά την 1η Ιανουαρίου. Πολλοί πολίτες όμως δεν καλοδέχτηκαν αυτή την αλλαγή και εξακολούθησαν να γιορτάζουν την πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου. Οι υπόλοιποι που προσαρμόστηκαν τους έστελναν πρωτοχρονιάτικα δώρα για να τους πειράξουν. Με τα χρόνια, το πείραγμα αυτό μετατράπηκε σε συνήθεια και η συνήθεια γίνηκε το γνωστό έθιμο των φαρσών, των αστείων και των πειραγμάτων.

Η κέλτικη εκδοχή, το “ψάρι του Απρίλη όπως το ονομάζουν χαρακτηριστικά, μιλά για τους ψαράδες Κέλτες που άρχιζαν το ψάρεμά τους κάθε 1η Απριλίου. Την εποχή αυτή όμως οι ψαριές είναι πολύ δύσκολες και τα ψέματα για την ποσότητα των ψαριών που έπιαναν έδιναν κι έπαιρναν. Έτσι καθιερώθηκε κατά την εκδοχή αυτή το γνωστό έθιμο.

Το έθιμο ήρθε και στην Ελλάδα με τις κλασικές παραλλαγές και χρωματισμούς που συνηθίζουμε να του αποδίδουμε. Έτσι, σε πολλές περιοχές θεωρήθηκε ότι αν κάποιος κατάφερνε να ξεγελάσει το “θύμα” του, θα είχε την τύχη με το μέρος του για όλη τη χρονιά ή ότι θα πάνε καλά οι σοδειές του. Από την άλλη το “θύμα” θα έχει ατυχία για όλη τη χρονιά.

Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι το παγκόσμιο αυτό έθιμο έχει την αρχήτου στη γιορτή της Κοροϊδίας και του Ξεγελάσματος της αρχαίας Ρωμαϊκής θεάς Βένους Απρίλης (Απριλίου Αφροδίτης), άλλοι τη συνδέουν με την Ινδή θεά του έρωτα, τη Μάγια ενώ κάποιοι τη θεωρούν επιβίωση ουσιαστικά της γιορτής Ιλαρία των Ρωμαίων που εορταζόταν λίγες μέρες μετά την εαρινή ισημερία.

Απ’ όπου κι προέρχεται, τιμήστε το έθιμο κάθε Πρωταπριλιά και αφήστε την αλήθεια να ζήσει τις υπόλοιπες ημέρες. Χρειάζεται.