Μια ζωή ψαρεύοντας, του Ότα Πάβελ

0
645

Τίτλος: Μια ζωή ψαρεύοντας
Συγγραφέας: Ota Pavel
Τίτλος πρωτοτύπου: Jak jsem potkal ryby
Μετάφραση: Κώστας Τσίβος
Εκδόσεις:
Ίκαρος, Μάρτιος 2014
Σχεδιασμός-Εικονογράφηση εξωφύλλου: Χρήστος Κούρτογλου-Indyvisuals Collective Πρόλογος- Επιμέλεια: Δημήτρης Νόλλας
Τυπογραφική επιμέλεια: Ηρώ Μακρή
Σελίδες: 152
Μέγεθος: 21 x 14
ISBN: 978-960-572-018-6

Διάβασε απόσπασμα
Αγόρασέ το

«Το ψάρεμα είναι προπαντός ελευθερία. Να προχωράς χιλιόμετρα ολόκληρα μέχρι να ανταμώσεις τις πέστροφες, να πίνεις νερό από πηγές, να μένεις μόνος κι ελεύθερος, έστω για μια ώρα, για λίγες μέρες ή ακόμα για βδομάδες ολάκερες και μήνες. Ελεύθερος από την τηλεόραση, τις εφημερίδες, το ραδιόφωνο, τον πολιτισμό …»

Ο Τσέχος πεζογράφος Ότα Παβέλ ανασύροντας τις θύμισες της παιδικής του ηλικίας, πότε γλυκές και τρυφερές, πότε σκληρές, απειλητικές και αβέβαιες, πότε αναπολώντας στιγμές αθωότητας, αγάπης, θαυμασμού και αφοσίωσης, πότε στιγμές αγωνίας και φόβου, συνθέτει ένα ανεπιτήδευτα λυρικό ψηφιδωτό διηγημάτων. Διηγήματα αυτοβιογραφικά που αποτελούν το χρονικό της ενηλικίωσης του. Μόνιμοι σύντροφοι στην πορεία του αυτή, η φύση, τα ποτάμια, τα ψάρια και φυσικά το καλάμι του. Θα τον διδάξουν, θα τον οδηγήσουν και θα του αποκαλύψουν το πιο κρυφό τους μυστικό… την κατανόηση της έννοιας της ελευθερίας.
Το βιβλίο αυτό προέκυψε από δυο συλλογές διηγημάτων του, το Πώς συνάντησα τα ψάρια και τον Μεγάλο αλήτη των υδάτων και αποτελεί έναν ξεχωριστό σχεδόν ποιητικό αφήγημα, ένα σχόλιο για την ίδια τη ζωή.

Ο εβραίος πατέρας του, Λέο μύησε στην τέχνη του ψαρέματος τον μικρό Ότα, αλλά όταν εκείνος και τ’αδέλφια του στέλνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Τσεχοσλοβακία, το δεκάχρονο παιδί αναλαμβάνει την ευθύνη της χριστιανής μητέρας του. Ο πόλεμος θα στιγματίσει την παιδική του ηλικία αλλά το ψάρεμα θα του ανοίξει μια πόρτα σε έναν μυστικό παράδεισο. Αυτό θα του δώσει δύναμη να ζει, να διεκδικεί, να ελπίζει, να νιώθει …. ελεύθερος.

Έτσι λοιπόν ο μικρός Ότα Πάβελ, σαν ένας άλλος Τομ Σώγερ της Κεντρικής Ευρώπης τρέχει πάνω-κάτω σε ποτάμια, λίμνες και λιβάδια, γιατί βιάζεται να μεγαλώσει και να αποδράσει από μια δύσκολη εποχή που περνούσε η Ευρώπη.

Η γραφή του Pavel είναι γοητευτικά αφοπλιστική, άμεση, άλλοτε σατιρική και άλλοτε ρεαλιστική, πιστή στην πραγματικότητα. Ο συγγραφέας  δημιουργεί τόσο όμορφες εικόνες, σχεδόν ζωγραφικά αποδοσμένες που σχεδόν μπορείς να αφουγκραστείς το κελάηδα των πουλιών και το τραγούδι των αγαπημένων του ποταμών.

«… Ηθελα εκατό φορές να θέσω τέρμα στη ζωή μου, τότε που δεν μπορούσα άλλο πια, ποτέ όμως δεν το έκανα. Το ψάρεμα μου δίδαξε την υπομονή και οι μνήμες με βοηθούσαν να ζω».
Ένα ιδιαίτερο βιβλίο, ένας μικρός θησαυρός από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Το βιβλίο Πώς συνάντησα ψάρια που περιλαμβάνεται στη συλλογή Μια ζωή ψαρεύοντας είναι από τα πιο γνωστά και πιο όμορφα τα βιβλία του συγγραφέα Ota Pavel και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1974.

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

***

Ο Τσέχος πεζογράφος Ota Pavel (1930 -1973) έγραψε αυτοβιογραφικά διηγήματα που αναδεικνύουν κυρίως τα βιώματα της παιδικής ηλικίας.
Τρίτος γιος του εβραίου πλασιέ Λέο Πόππερ, γεννήθηκε στην Πράγα. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου ο πατέρας του και τα δυο μεγαλύτερα αδέλφια του Γίρκα και Χούγκο εγκλείστηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ ο ίδιος έμεινε καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής με τη χριστιανή μητέρα του Χερμίνα στο χωριό Μπούστεχραντ. Στο τέλος του πολέμου ο πατέρας και τα αδέλφια του επέστρεψαν μεν ζωντανοί αλλά «σημαδεμένοι» από τη ζωή στα στρατόπεδα.
Μετά τον πόλεμο ο Ότα αποφοίτησε από τη Σχολή των Εργαζόμενων και για ένα διάστημα εργάστηκε στα ανθρακωρυχεία του Κλάντνο και συγχρόνως ως προπονητής του χόκεϊ επί πάγου στην ομάδα των «τσικό» της Σπάρτα.
Από το 1949 έως το 1956 εργάστηκε ως αθλητικός συντάκτης στο κρατικό ραδιόφωνο της Τσεχοσλοβακίας και στη συνέχεια στα περιοδικά Στάντιον και στο Τσεχοσλοβάκος στρατιώτης. Σε αυτά τα περιοδικά δημοσιεύτηκαν τα πρώτα του διηγήματα, επηρεασμένα κυρίως από το αθλητικό περιβάλλον.
Από τη θέση του συντάκτη είχε την ευκαιρία να ταξιδεύει τακτικά στο εξωτερικό καλύπτοντας δημοσιογραφικά διάφορες αθλητικές διοργανώσεις και αποστολές.
Κατά τη διάρκεια της Χειμερινής Ολυμπιάδας στο Ίνσμπρουκ της Αυστρίας (1964) εμφάνισε συμπτώματα μανιοκατάθλιψης και επιχείρησε να πυρπολήσει μια αγροικία στην περίχωρα του Ίνσμπρουκ. Εξαιτίας της ασθένειάς του βγήκε το 1966 σε σύνταξη αναπηρίας. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε σε διάφορες ψυχιατρικές κλινικές πεθαίνοντας πρόωρα το 1974 σε ηλικία μόλις 43 ετών.
Στην Τσεχία θεωρείται πλέον σαν ένας από τους μεγαλύτερους μεταπολεμικούς διηγηματογράφους και τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες.
Τις περισσότερες επανεκδόσεις γνώρισαν οι συλλογές του «Πώς συνάντησα τα ψάρια» και «Ο θάνατος των όμορφων ζαρκαδιών», με το τελευταίο να έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο.