Μια κιθάρα και πολλές συγγνώμες, της Ιωάννας Μπαμπέτα

0
946

Τίτλος: Μια κιθάρα και πολλές συγγνώμες
Συγγραφέας: Ιωάννα Μπαμπέτα
Εξώφυλλο-εικονογράφηση: Σάντρα Ελευθερίου
Εκδόσεις: Ψυχογιός, 2014

Σελίδες: 80
Μέγεθος: 14 Χ 21
ISBN: 978-618-01-0393-9

Αγόρασέ το

Βραβείο Μυθιστορήματος Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς

mpampeta-kitharaΟ 11χρονος Κωνσταντίνος, γιος μιας μεσοαστικής ελληνικής οικογένειας, ονειρεύεται να αγοράσει μια κιθάρα, να μάθει να σκαλίζει νότες και να γίνει ένας λαμπρός μουσικός και κιθαρίστας. Αυτό είναι το όνειρο του. Κατά τ’ άλλα, ετοιμάζεται για την τελευταία τάξη του δημοτικού, την τελευταία τάξη που το σχολείο έχει μέσα του ανεμελιά, χαρά και χρώμα.
Στα 11 σου χτυπάς την πόρτα της εφηβείας, που σημαίνει σε όλους τους εφήβους κάποιες σταθερές: αντιφατικός, ανήσυχος, περιπλανώμενη καρδιά, ακόμα πιο περιπλανώμενη σκέψη και συναισθήματα σε ανελκυστήρα ουρανοξύστη. Πάνω κάτω η ψυχή κι ώρες ώρες και…πλαγίως.
Η τυχαία συνάντησή του στο λεωφορείο -και μετέπειτα γνωριμία του- με έναν νεαρό -μεγαλύτερό του- που κρατά κιθάρα, Πέτρος το όνομά του, θα καταστήσει την κιθάρα της ιστορίας μας ένα σύμβολο. Για τον 11χρονο Κωνσταντίνο, η κιθάρα είναι όνειρο, φιλοδοξία, ένα στολίδι στην ας πούμε “τακτοποιημένη” ζωή του. Για τον Πέτρο όμως είναι διαβατήριο επιβίωσης, ένα μουσικό όργανο που “χάνει” κομμάτι από τη μαγεία του καθώς δε συνοδεύει τον ελεύθερο χρόνο του αλλά τις καθημερινές εξορμήσεις με τον πατέρα του για το μεροκάματο. Μιλάμε για το ίδιο μουσικό όργανό άραγε όταν ο ένας το ονειρεύεται σε συναυλίες κι ο άλλος -και ξένος κιόλας- το ζει σε δρόμους και λεωφορεία;

Όταν ο Κωνσταντίνος θα αρχίσει να καρδιοχτυπά για τη Μαρίνα, τη συνεσταλμένη και κάπως αδιάφορη συμμαθήτριά του, και θα δοκιμάσει διάφορους “εαυτούς” για να την προσεγγίσει, είναι ο Πέτρος και πάλι που θα τον κατευθύνει με λίγες λέξεις. “Καλύτερα θα ήταν…να είσαι ο εαυτός σου”.

Κι όταν ο Κωνσταντίνος θα αφεθεί στον εαυτό του, θα αφεθεί και η Μαρίνα. Θα είναι το “κορίτσι” του. Αλλά σε αυτές τις ηλικίες, η ζήλια, η παρορμητικότητα, η απουσία συνδυαστικής σκέψης και το παρόν μιλούν φωναχτά. Τόσο που δυσκολεύουν τις σχέσεις των προ-εφήβων κι έτσι οι σχέσεις τους είναι συχνά εφήμερες, άκομψες, σύντομες, πιο συχνά στοιχειώδεις. Αυτή του Κωνσταντίνου με τη Μαρίνα θα κλονιστεί όπως περίπου κλονίζονται οι σχέσεις όλων των παιδιών της γης. Θα νικήσει όμως αυτές τις τρανταχτές φωνές;

Με αφορμή εκκίνησης της ιστορίας και επιρροές από την προσωπική της ζωή, η Ιωάννα Μπαμπέτα γράφει αυτή τη φορά για…μεγαλύτερα παιδιά. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για τον εσωτερικό μονόλογο σχεδόν κάθε 11χρονου της μέσης ελληνικής -μεσοαστικής;- οικογένειας. Σκέψεις που αναιρούνται διαρκώς μεταξύ τους, γλυκόπικρο χιούμορ στην προσέγγιση της ζωής και των γεγονότων της, επιθυμίες χωρίς επαρκή στηρίγματα, όνειρα που φουντώνουν και σβήνουν διαρκώς, απλουστεύσεις και αναλύσεις της ηλικίας, αφέλειες, αθωότητες και γνήσια ερωτήματα που ο νους γεννά στα 11. Ο έρωτας, η φιλία, η εικόνα μας για τους άλλους,η ζωή του “τακτοποιημένου” (σε αντιπαραβολή με εκείνη του από νωρίς στο άγχος της επιβίωσης) στο μικροσκόπιο την ώρα που γεννιούνται, εκεί περίπου, στα 9-11, στο πρώτο κατοστάρι της ζωής που ο δρομέας τρέχει γρήγορα και φτάνει γρήγορα και κάνει και λάθη γρήγορα. Κι όλα τα κάνει γρήγορα. Ακόμα και τη συγνώμη, κάπως έτσι τη ζητεί.

Ο Κωνσταντίνος έχει τον ενθουσιασμό της κιθάρας στο πρώτο της γρατζούνισμα. Σε δεύτερο επίπεδο καταλαβαίνει ότι δε μπορεί να παίζει ο,τι να ‘ναι. Η μελωδία προκύπτει παίζοντας πάνω σε κάποιους κανόνες και όχι στην τύχη. Θα έχουν παραφωνίες τα κιθαρίσματα της ζωής του. Κι όταν θα κάνει τα πρώτα του μαθήματα, θα αρχίσει να διορθώνει καταστάσεις. Μέχρι να μπερδέψει τα τάστα της κιθάρας και της ζωής, να τα ξανακάνει όλα φάλτσα. Και πάλι από την αρχή. Γιατί έτσι είναι τα νιάτα, μάτια μου! Μια κιθάρα στα χέρια τους η ζωή. Μέχρι να μάθουν, αρχίζει η συναυλία. Και τότε…ένας γλυκόπικρος χαμός. Ιδού η Ζωή.

Χιούμορ γλυκύ. Προτάσεις των 8-12 λέξεων σχεδόν όλες, δομή που κάνει την αφήγηση να ρέει, τις σκέψεις να εντυπώνονται, το περιεχόμενο να μην κουράζει. Η Ιωάννα Μπαμπέτα παίρνει έναν τυπικό ήρωα, του περνά μια κιθάρα στο λαιμό και το νου και ξετυλίγει μια ιστορία για τη φιλία, τις σχέσεις των παιδιών και των νέων, τις ανησυχίες τους, τους διαφορετικούς κόσμους από τους οποίους έρχονται και συνήθως τους ζουν και διαφορετικά, τις προτεραιότητες των παιδιών με βάση τις οικονομικές τους αφετηρίες. Είναι περίπλοκες οι σχέσεις και οι σκέψεις των σημερινών παιδιών. Θαρρώ πριν 25-30 χρόνια που ήμασταν εμείς στα χρονικά λημέρια του Κωνσταντίνου, οι σχέσεις ήταν απλούστερες, ο κόσμος πιο ξεκάθαρος και οι Πέτροι που κυκλοφορούσαν με μια κιθάρα σαφώς λιγότεροι. Έτσι, το πολύ πολύ να μοιραζόμασταν το όνειρο της κιθάρας.

Φτάνοντας στη μαγική λέξη. Η “συγγνώμη” έχει μέσα της μια μαγεία. Είναι σα νεράιδα με δύο πρόσωπα. Αν την πεις, πρέπει να την εννοείς. Αν την πεις, πρέπει να μη γελάς. Να ‘χεις διδαχθεί από αυτό που σε ώθησε να την ξεστομίσεις. Αλλιώς, γυρίζει πρόσωπο, γίνεται αδειανή, γίνεται τόπος ξένος κι άγονος.

Το ανοιχτό τέλος της ιστορίας, κινηματογραφικά ανοιχτό θα έλεγα, αφήνει τον αναγνώστη με ένα ταξίδι στο δικό του τέλος που δεν είναι παρά η αρχή του Κωνσταντίνου. Κι η είσοδος του στους εφήβους, το πιο απρόβλεπτο κομμάτι κάθε κοινωνίας.

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

***

Η Ιωάννα Μπαμπέτα γεννήθηκε το 1975 στη Γλυφάδα. Σπούδασε κοινωνική πολιτική και κοινωνική ανθρωπολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ασχολήθηκε με την έρευνα για τη ζωή των ηλικιωμένων στην ελληνική περιφέρεια.

Είναι υπεύθυνη του προγράμματος Φιλαναγνωσίας σε μεγάλο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο. Οργανώνει και συντονίζει τις παρουσιάσεις συγγραφέων για το Νηπιαγωγείο και για όλες τις τάξεις του Δημοτικού. Επίσης διατηρεί τη δική της στήλη "Βιβλία από όλο τον κόσμο" στο ένθετο "Ο Μαγικός Κόσμος του Παιδικού Βιβλίου" της ηλεκτρονικής εφημερίδας Η Φωνή της Κω – KosVoice. Κάθε μήνα παρουσιάζει παιδικά βιβλία στην εφημερίδα Ελληνική Γνώμη, που κυκλοφορεί στον Καναδά για τους Έλληνες της διασποράς. Κείμενά της για παιδιά έχουν βραβευτεί από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, ενώ διηγήματά της για ενηλίκους έχουν διακριθεί στους διαγωνισμούς diavasame.gr και Λόγω Τέχνης κι έχουν κυκλοφορήσει στις συλλογές διηγημάτων 19 νέα βήματα και 11 λέξεις.  

Παιδικά βιβλία της που έχουν εκδοθεί είναι Η Μελίνα ντετέκτιβ, Ένα τριαντάφυλλο για τη δασκάλα μου (βραχεία λίστα για τα κρατικά βραβεία), Ο βασιλιάς λύκος (βραχεία λίστα για τα κρατικά βραβεία), Πριγκιπικά γενέθλια και Η Ζωή που περισσεύει.

Τα βιβλία της
Η Μελίνα ντετέκτιβ, Μεταίχμιο (2009)
Ένα τριαντάφυλλο για τη δασκάλα μου, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη (2011)
Ο βασιλιάς λύκος, Μεταίχμιο (2012)
Πριγκιπικά γενέθλια, Μεταίχμιο (2012)

Η Ζωή που περισσεύει…, Εκδόσεις Πατάκη (2013)
Η νταντά μου, Ψυχογιός (2013)
Εύκολες ερωτήσεις, δύσκολες απαντήσεις, Ψυχογιός (2014)
Μια κιθάρα και πολλές συγγνώμες, Ψυχογιός (2014)
Διακοπές στη βεράντα, Μεταίχμιο (2015)
Τα γουρουνάκια της ευτυχίας, Μεταίχμιο (2015)
Ένα παρατσούκλι και για μένα, παρακαλώ, Ψυχογιός (2016)
Λέξη σαν μύγα, Μίνωας (2016)
Η καλύτερη μαμά, Πατάκης (2016)
Ο Ιάσονας και η Αργοναυτική Εκστρατεία, Μίνωας (2017)
Οι άθλοι του Θησέα, Μίνωας (2017)
Είμαι σκέτο παιδί!, Εκδόσεις Πατάκη (2017)

 

***

Η ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΣ

***

Η Σάντρα Ελευθερίου ζει και εργάζεται στη Λάρνακα. Είναι παντρεμένη και έχει δύο κόρες. Σπούδασε γραφικές τέχνες και από το 2004 εργάζεται ως ελεύθερη επαγγελματίας εικονογράφος. Το 2008 και το 2009 πήρε το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό εικονογράφησης που προκήρυξε ο Κυπριακός Σύνδεσμος Παιδικού-Νεανικού Βιβλίου, ενώ το 2009 και το 2010 έλαβε το Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου. Το όνομά της αναγράφηκε στην τιμητική λίστα της ΙΒΒΥ 2012. Παράλληλα ασχολείται και με τη συγγραφή όπου έχει επίσης βραβευτεί.

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της

Βιβλία που εικονογράφησε
Αριστοτέλους, Τάσος, Ο τρομερός ραφτάκος εκατονταβελόνης και άλλα παραμύθια, Εκδόσεις Επιφανίου (2006)
Παιονίδου, Έλλη, Τα δυο αδέλφια και το μαύρο ποτάμι, Εκδόσεις Επιφανίου (2006)
Χατζηματθαίου, Άθως, Ιστορίες της Μελίνας… με την ξανθή κοτσίδα, Εκδόσεις Επιφανίου (2008)         
Παιονίδου, Έλλη, Οι άθλοι του Καφεδάκη σε 7 φλιτζάνια, Εκδόσεις Επιφανίου (2008) 
Παιονίδου, Έλλη, Γατίσιες ιστορίες, Εκδόσεις Επιφανίου (2009)              
Πισιήλη, Ζωή, Η Κάτια στο μαγευτικό δάσος των πολύχρωμων πεταλούδων, Εκδόσεις Επιφανίου (2009)            
Οικονόμου, Χρίστος, παιδίατρος, Ιστορίες του δάσους, Εκδόσεις Επιφανίου
Χατζηματθαίου, Άθως, Ο μπάρμπα Θωμάς και η αλεπού, Εκδόσεις Επιφανίου (2009)  
Βελησσάρη – Φρόσου, Τότα, Τα δέντρα των Χριστουγέννων, Εκδόσεις Επιφανίου (2009)              
Παιονίδου, Έλλη, Τα ίσια και τα στραβά, Εκδόσεις Επιφανίου (2009)              
Φωτίου, Βασιλική, Ένας αληθινός παράδεισος, Εκδόσεις Επιφανίου (2010)       
Κακουλλή, Τούλα, Ο Γλειφιντζούρης και ο Οδοντόβουρτσας. Μικρόβιο…παραμύθι!, Εκδόσεις Επιφανίου (2010)               
Νικολόπουλος, Γιώργος, Οι τρεις πριγκίπισσες, Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου (2010)
Μιχαήλ, Αθηνά, Τα δύο αδέλφια που έγιναν μανιτάρια, Εκδόσεις Επιφανίου (2010)    
Κακουλλή, Τούλα, Το πανηγύρι των αμπελιών. Το τραγούδι της βροχής, Εκδόσεις Επιφανίου (2010)    
Παιονίδου, Έλλη, Το συννεφάκι που φοβότανε τον άνεμο, Εκδόσεις Επιφανίου (2010)
Κουπεπίδη, Λέφη, Χωρίς μυστικά, Εκδόσεις Επιφανίου (2010) 
Λαζάρου, Ανδρέας, Ο Κοντορεβιθούλης, Εκδόσεις Επιφανίου (2011)   
Κακουλλή, Τούλα, Χριστουγεννιάτικες ιστορίες και παραμύθια, Επιφανίου Ηλίας (2011)            
Βάρβογλη, Λίζα, Η Λέλα στο νοσοκομείο, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2012)        
Παναγιώτου, Νάγια, Κοπιάστε στης Ερατώς, Επιφανίου Ηλίας (2012)  
Βάρβογλη, Λίζα, Ο Πέτρος κι ο αδερφός του, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2012) 
Θεοχάρη, Άννη,
Το σιτάρι, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη (2012)               
Τσίτσα, Κατερίνα, Μουσικά παραμύθια, Καλέντης (2013)         
Αρτζανίδου, Έλενα, Στην αγκαλιά της θάλασσας, Manus Scripta (2013)                
Θεοχάρη, Ζωή, Ελίτσα Μαυρομάτα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη (2014)           
Βακανά, Φυτούλα, Κωδικός Π.Α.Ρ.Ε.Α.: Το μυστήριο της παράξενης βροχής, Εκδόσεις Πατάκη (2014) 
Μπαμπέτα – Μπακιρτζή, Ιωάννα,
Εύκολες ερωτήσεις, δύσκολες απαντήσεις, Ψυχογιός (2014)
Μπόσμος, Φώτης,
Το μεγάλο ταξίδι, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2014)  
Δημόπουλος, Χρήστος, Η γοργόνα Ελισσώ, Ψυχογιός (2014)     
Αλεξοπούλου – Πετράκη, Φραντζέσκα, Θέλω πάντα να γελάς, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2014)              
Ρουσάκη – Βίλλα, Μαρία,
Στην ακαδημία δεινοσαύρων, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2014)
Τσιάλτα, Ελένη, Ένα κουβάρι μυστικά, Ψυχογιός (2015)              
Κωνσταντοπούλου, Φωτεινή Σ., Μια ζαχαρένια συνταγή, Ιανός (2015)
Τσίτας, Μάκης, Ο μεγάλος μου αδερφός, Ψυχογιός (2015)        
Γκίκα, Ελένη, 1959- , συγγραφέας-κριτικός, Οι μουσικές της Αρασέλης, Καλέντης (2015)            
Στασινοπούλου, Αναστασία, Τα δεινοσαυράκια κυκλοφορούν με ασφάλεια, Καλέντης
Παπαδιά, Πελιώ, Το ημερολόγιο της νέας μαμάς 2016, Εκδόσεις Παπαδόπουλος (2015)              
Δημόπουλος, Χρήστος, Η μάσκα του βασιλιά, Ψυχογιός (2016)
Δαρλάση, Αγγελική,
Η ξύπνια βασιλοπούλα, Μεταίχμιο (2016)               
Κύρδη, Καλλιόπη, Πλούτωνας και Περσεφόνη, Μεταίχμιο (2016)           
Τερκεσίδου, Λένα, Το όνειρο του μάγου Τέρη Ξεφτέρη, Μίνωας (2016)              
Ιεροπούλου, Εύα,
Το Φουσκοχώρι, Μεταίχμιο (2016)   
Δημόπουλος, Χρήστος, Το χαμένο χειρόγραφο, Ψυχογιός (2016)