Ο πόλεμος της φωτιάς, του Ζ.-Α. Ρονί Ενέ

0
1284

1909. 110 χρόνια σχεδόν πριν. Τότε κυκλοφόρησε ετούτο το θαύμα. Η έμφασή μου στο χρόνο κυκλοφορίας έχει να κάνει με το πόσο φρέσκο μοιάζει ακόμα και σήμερα, όχι μόνο στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας και του “προϊστορικού” μυθιστορήματος, αλλά και έξω από αυτά τα πλαίσια ειδών και περιεχομένου.

Ο τρόπος που ο Ενέ κατεβάζει στο χαρτί τις προτάσεις του σε κερδίζει ήδη από την πρώτη σελίδα.

“Οι Ουλάμρ πορεύονταν μες στο φοβερό σκοτάδι. Υποφέροντας απ’ την οδύνη και την κούραση, όλα τούς φαίνονταν μάταια μπρος στην αβάσταχτη συμφορά: η Φωτιά είχε πεθάνει! Τη φύλαγαν σε τρία κλουβιά, απ’ τις απαρχές της ορδής· τη συντηρούσαν μέρα και νύχτα τέσσερις γυναίκες και δυο πολεμιστές.
Ακόμα και στους πιο δύσκολους καιρούς, της πρόσφεραν ο,τι χρειαζόταν για να την κρατάνε ζωντανή· προφυλαγμένη απ’ τις βροχές, τις θύελλες και τις πλημμύρες, περνούσε ποτάμια και βαλτοτόπια, γαλαζωπή τη μέρα και κόκκινη τη νύχτα. Η επιβλητική όψη της απόδιωχνε το μαύρο και το κίτρινο λιοντάρι, την αρκούδα των σπηλαίων και τη φαιά αρκούδα, το μαμούθ, την τίγρη και τον λεόπαρδο· τα κόκκινα δόντια της προστάτευαν τον άνθρωπο απ’ τον απέραντο κόσμο. Όλες οι χαρές κούρνιαζαν σιμά της. Έδινε στο κρέας τη νόστιμη μυρωδιά, σκλήραινε την αιχμή των δοράτων, έσπαγε τη συμπαγή πέτρα· χάριζε θαλπωρή και δύναμη στα ανθρώπινα μέλη· καθησύχαζε την ορδή μες στα σκοτεινά δάση, στην απέραντη σαβάνα, στα βάθη των σπηλαίων. Ήταν ο Πατέρας, ο Φύλακας, ο Σωτήρας· όταν το ‘σκαγε απ’ το κλουβί και κατάτρωγε τα δέντρα ήταν ακόμα πιο τρομερός κι απ’ τα μαμούθ.”

Εκατό χιλιάδες χρόνια πριν. Η φυλή των Ουλάμρ είχαν οργανώσει και στήσει τη ζωή της γύρω από τη φωτιά, το επίτευγμα, ο θησαυρός της εποχής. Μπορούν να την συντηρήσουν τροφοδοτώντας την με ξύλο και λάδι, μα δεν μπορούν να την ανάψουν εκ του μηδενός. Κι έτσι η φωτιά φυλάσσεται. Όμως, έρχεται η μέρα που η φωτιά, κατά την διαμάχη με μια εχθρική φυλή, σβήνει, τα κλουβιά που φυλασσόταν καταστρέφονται και ο κόσμος των Ουλάμρ κλονίζεται. Η λιγοστή φυλή ακολουθεί τον ηγέτη της, τον Φαούμ, στη νύχτα, το κρύο, το άγνωστο. Απελπισία.

“Ο Φαούμ κοιτούσε τη φύλη του. Η καταστροφή έπεσε πάνω της σαν εσμός ερπετών: κίτρινη σαν την ιλύ, άλικη σαν το αίμα, πράσινη σαν τα φύκια, ανάδινε τη μυρωδιά του πυρετού και της σαπισμένης σάρκας.”

Τι θα κάνουν οι Ουλάμρ χωρίς τη Φωτιά; Όποιος τη φέρει πίσω, θα πάρει την Γκάμλα, την ανιψιά του Φαούμ, για γυναίκα και θα γίνει αρχηγός της φυλής μόλις πεθάνει ο ίδιος. “Δώστε μου δυο πολεμιστές γοργοπόδαρους και θα πάω εγώ να πάρω τη Φωτιά απ’ τους γιους του Μαμούθ ή απ’ τους Ανθρωποφάγους που κυνηγάνε στις όχθες του Διπόταμου”. Είναι ο Ναόχ αυτός. Κι αυτή είναι η ανάδυσή του στην ιστορία που θα κινηθεί στο εξής γύρω από αυτόν και τους συντρόφους του, τον Γκάου και τον Ναμ. Γιατί μπορεί να μη συμπαθούσε τον Φαούμ ο Ναόχ, αλλά για τη λυγερόκορμη Γκάμλα σκιρτούσε.

Ο Ναόχ έχει ανταγωνιστή σκληρό και αδίστακτο. Απέναντί του τα άγρια ζώα της σαβάνας, ο χρόνος, ο αντίπαλος.

Ο Πόλεµος της φωτιάς είναι ένα αριστούργηµα. Η ρυθμική αφήγησή του, ο κοφτός λόγος, η ποιητική οδός που διαλέγουν οι πολύ προσεγμένες λέξεις, οι εικόνες και τα νοήματα του Ενέ και η προϊστορική τοιχογραφία που ζωγραφίζει, δημιουργούν ένα απολαυστικό βιβλίο που διαβάζεται εθιστικά.

Η επιστημονική ακρίβεια των προϊστορικών πληροφοριών που έδινε αμφισβητήθηκαν έντονα αρχικά, ωστόσο στην πορεία έγιναν πραγματική έμπνευση για παλαιοντολόγους, αρχαιολόγους, βιολόγους και μελετητές για την κατανόηση της σκοτεινής εποχής του Homo Erectus και του κόσμου του. Μόνο που εδώ έχουμε να κάνουμε με λογοτεχνία, όχι με δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό. Ως εκ τούτου, απολαύστε τον Πόλεμο της Φωτιάς.

Τα ασπρόμαυρα σχέδια που παρεμβάλλονται σποραδικά ανήκουν στην Ράνια Βαρβάκη ενώ η μετάφραση έγινε από την Ρίτα Κολαϊτη.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Αγόρασέ το
Τίτλος: Ο πόλεμος της φωτιάς
Τίτλος πρωτοτύπου: La Guerre du feu
Συγγραφέας: Ζ.-Α. Ρονί Ενέ
Εικονογράφηση: Ράνια Βαρβάκη
Μετάφραση: Ρίτα Κολαϊτη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο, Μάρτιος 2018
Μακέτα εξωφ.: Γιώργος Παναρετάκης
Επιμέλεια-διόρθωση: Αρετή Μπουκάλα
Σελίδες: 376
Μέγεθος: 13 Χ 20
ISBN: 978-618-03-1256-0