Ο χρόνος ξεκινάει με το Χρατς και τελειώνει με το Χρουτς, της Μαρίας Πετκανοπούλου

0
671

Τίτλος: Ο χρόνος ξεκινάει με το Χρατς και τελειώνει με το Χρουτς
Συγγραφέας: Μαρία Πετκανοπούλου
Εικονογράφηση-εξώφυλλο: Άννα Καρνή
Εκδόσεις: Βάρφη, Δεκέμβριος 2016
Επιμέλεια-Διορθώσεις: Φώτης Γιάντσιος
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Studio Green
Σελίδες: 96
Μέγεθος: 21 Χ 14
ISBN: 978-618-5261-06-1

Αγόρασέ το

Ήταν ίσως ο μικρότερος καλικάντζαρος από όλους. Και το θέμα ήταν πως φαινόταν να είναι και ο πιο διαφορετικός. Καταρχάς, σκεφτόταν. Είχε μυαλουδάκι δηλαδή που δούλευε λιγάκι και δεν ήταν προγραμματισμένο μόνο για σκανταλιές, πειράγματα, χοντράδες, αγριοφωνάρες και σαματά.

Κι αυτό το μυαλουδάκι του τον οδήγησε κάποτε να σκεφτεί πως δε θα ήθελε να κάνει το γνωστό δρομολόγιο των καλικάντζαρων "Κάτω Κόσμος-Πάνω Κόσμος" σε μέρες 13 και μετά ξανά κάτω για έναν χρόνο και δώστου το πριόνι απ' την αρχή. Και τι λαχτάρισε; Παιχνίδια και παιδιά. Και ένα σπίτι ζεστό. Και ζωή ανθρώπινη, όμορφα ανθρώπινη.

Κι όταν όλοι οι καλικάντζαροι κίνησαν για τον επάνω κόσμο, κίνησε κι αυτός μαζί τους. Ήταν κοντά τους στους καβγάδες και τις τρέλες τους. Μα κατά τα Θεοφάνια, όταν ο παπάς πέρασε να αγιάσει τα ύδατα των σπιτιών, τους άκουσε όλους να φωνάζουν το γνωστό

"Φεύγετε να φεύγωμε, τι έρχεται ο τρελόπαπας με την αγιαστούρα του και με τη βρεχτούρα του. Μας άγιασε μας έβρεξε και μας εκατέκαψε!"

…ο μικρός καλικάντζαρος κρύφτηκε και δεν τους ακολούθησε στα έγκατα της γης. Ήταν ελεύθερος επιτέλους να ζήσει το όνειρό του. Και θα το έκανε τρυπώνοντας από την καμινάδα στο σπίτι της οικογένειας του Φάνη με τον οποίο θα γνωριστεί, θα κοιταχτεί δίχως να σκιαχτεί και θα ονειρευτεί. Μα πάνω απ' όλα θα ζητήσει να ζήσει με την οικογένεια του Φάνη έναν ολόκληρο χρόνο (κι ίσως και λίγο παραπάνω). Αλλά τι είναι ο… χρόνος; Πώς κυλά; Πώς μετριέται; Τι είναι αυτοί οι δώδεκα μήνες κι εκείνες οι τέσσερις εποχές; Στη δική του ζωή, οι καλοκάντζαροι χρόνο εννοούσαν κάτι που άρχιζε με χρατς και τελείωνε με χρουτς. Χρατς είναι το πρώτο πριόνισμα σαν τους διώξει ο παπάς. Χρουτς το τελευταίο πριόνισμα πριν ανέβουν στον πάνω κόσμο. Κι η μαμά του Φάνη, δε θα χαλάσει το χατίρι ούτε στο γιο της ούτε στον μικρό καλικάντζαρο. Και θα τους τα εξηγήσει όλα για το χρόνο. Πάει ο παλιός ο χρόνος; Ναι! Αλλά πώς πάει και κυρίως… πού;

Η Μαρία Πετκανοπούλου χρησιμοποιεί μια χριστουγεννιάτικη και "νεοχρονιάτικη" -ας μου επιτραπεί το αδόκιμο- ιστορία σε πρώτο επίπεδο για να μιλήσει για το χρόνο, τις υποδιαιρέσεις του, τα κομμάτια του εκείνα που συχνά τα παιδιά γνωρίζουν εξ' ονόματος αλλά όχι κατ' ουσίαν. Εκτός από τον πολύ έξυπνο τίτλο του βιβλίου, εξίσου επιτυχή θεωρώ την τοποθέτηση ως πρωταγωνιστή της ιστορίας ενός πλάσματος που αγνοεί το χρόνο και γνωρίζει αδρές του γραμμές μόνο μέσα από δύο χαρακτηριστικούς ήχους του πριονιού του. Κάπως έτσι λειτουργούν και τα παιδιά μέχρι τα 2-3 τους χρόνια: με ήχους, με σημάδια, με αισθήσεις, με μονοσήμαντα κάδρα. Κι η συγγραφέας, ως εκπαιδευτικός, το γνωρίζει, το στοχεύει και το αναδεικνύει προσπαθώντας να δώσει μέσα από αφήγηση κλασικού παραμυθιού μια βασική ανάγνωση της έννοιας του χρόνου για τα παιδιά πέριξ των 4-6 ετών.

Εν είδει επιμέτρου, ένα εκτενές μηνιαίο ημερολόγιο στο τέλος του βιβλίου, δίνει τη δυνατότητα στο παιδί-αναγνώστη να ζωγραφίσει κάθε μήνα τη χρονιά του αν… ο μικρός καλικάντζαρος ερχόταν στο δικό του σπίτι. Ταιριαστό συμπλήρωμα για ένα βιβλίο για το χρόνο αυτό το ημερολόγιο.

Η εικονογράφηση της Άννας Καρνή (με διαφορά η καλύτερή της δουλειά ως τώρα) έχει, εκτός από το πραγματικά πολύ όμορφο εξώφυλλο και αρκετές ακόμα όμορφες εικονογραφικές προσεγγίσεις, αποκαλύπτοντας μια παραπάνω από αισθητή εικαστική αλλαγή προς το καλύτερο. Οι διαβαθμίσεις του μπλε και του μαύρου, οι σκιές καθώς και τα τοπία και τα σπίτια είναι από τις δυνατότητες απεικονίσεις της.

Από τις εκδόσεις Βάρφη.

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

***

Η Μαρία Πετκανοπούλου ξεκίνησε από τη σκιά των Κάστρων της Θεσσαλονίκης το 1960 να κυνηγιέται με τα παραμύθια. Εκείνα της γιαγιάς, που έκρυβαν μέσα τους την προσφυγιά, εκείνα των αληθινών βιβλίων, εκείνα που φτιάχνουν οι λογιών λογιών σκιές γύρω από ένα παιδί που απλά παρατηρεί τον κόσμο. Το τζίνι του Αλλαντίν είχε μία ευχή για εκείνη, μα της έφτανε: να γνώριζε τη ζωή των ανθρώπων σ’ όλες τις εποχές και τα παιχνίδια των παιδιών τους. Το τζίνι ήρθε με το δικό του τρόπο: διάβασμα, σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας εις διπλούν (Διοίκηση Επιχειρήσεων, Νηπιαγωγός), βιβλία, παιχνίδια, ταξίδια. Τελικά προτίμησε τις σχολικές αίθουσες των νηπιαγωγείων από το να διοικήσει κάποια επιχείρηση. Της το υπέδειξε το τζίνι.
Το 2011 βραβεύτηκε ως πρωτοεμφανιζόμενη από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου για τον ξεχωριστό “Μικρό ζωγράφο των βράχων” ενώ πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε την εξαιρετική συλλογή παιχνιδιών “
Παίζουμε; 99+ 1 Αυτοσχέδια επιτραπέζια παιχνίδια όπου το επιτραπέζιο παιχνίδι παίρνει μια διάσταση που λίγοι θα έχουν σκεφτεί. Τα  τελευταία χρόνια, το τζίνι, που ακόμα έχει μια ευχή για εκείνη, της ανέθεσε μια αποστολή: να οργώνει την Ελλάδα και να μιλά σε βιωματικά εργαστήρια και ημερίδες για αυτό το αυτοσχέδιο επιτραπέζιο παιχνίδι σε σπίτι και σχολείο. Γιατί το επιτραπέζιο παιχνίδι προϋποθέτει το “μαζί” και το “αυτοσχέδιο” το βιωματικό. Και η Μαρία Πετκανοπούλου είναι και του “μαζί” και του “βιώματος”.

Τα βιβλία της
Ο μικρός ζωγράφος των βράχων, Καλειδοσκόπιο (2010). Βραβείο Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου
Παίζουμε;, Καλειδοσκόπιο (2014)     
Για δυο μωρά λυκάκια…, Εκδοτικός Οργανισμός Βάρφη (2015)
Ο χρόνος ξεκινάει με το Χρατς και τελειώνει με το Χρουτς, Εκδοτικός Οργανισμός Βάρφη (2016)

***

Η ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΣ

***

Η Άννα Καρνή είναι νηπιαγωγός και εικονογράφος. Αποφοίτησε από το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Θεσσαλονίκης ενώ είναι φοιτήτρια πια στη Σχολή Καλών Τεχνών του ίδιου πανεπιστημιακού ιδρύματος. Έχει εικονογραφήσει επίσης τον Μικρό Ζωγράφο των Βράχων (Βραβείο Κύκλου) και το Για δυο μωρά λυκάκια, της Μαρίας Πετκανοπούλου. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της στο anka_777@hotmail.com