Σχολική παράσταση, του Βασίλη Παπαθεοδώρου

0
926

Τίτλος: Σχολική παράσταση
Συγγραφέας: Βασίλης Παπαθεοδώρου
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2013
ISBN: 978-960-03-5583-3

Αγόρασέ το

sxolikiparastasi2Ο Γιώργος Χρονόπουλος είναι 13 ετών, μαθητής της δευτέρας γυμνασίου ή όπως λένε οι Γερμανοί της ογδόης τάξης. Και το λένε οι Γερμανοί γιατί ο Γιώργος πηγαίνει σε γερμανικό σχολείο στο Μόναχο. Εκεί ζει. Κι όταν έχεις ξεκινήσει από την Ελλάδα κι ένα μέρος όπως η Παλιά Κοκκινιά και τώρα ζεις στο Μόναχο, αυτό το λένε με μια λέξη μετανάστης. Κι οι αγενείς το λένε με ακόμα λιγότερους φθόγγους: ξένος…

Οι γονείς του, δάσκαλοι στο δημοτικό της περιοχής, τον φωνάζουν Γιωργάκη αλλά και Γιώργο όταν έχουν να του ανακοινώσουν κάτι σοβαρό, κυρίως μπροστά σε κόσμο. Οι Γερμανοί από την άλλη, φίλοι του και μη, τον φωνάζουν Γκέοργκ.

Ο Γιώργος δυσκολεύεται στο σχολείο. Το κλίμα δε μοιάζει να είναι το καλύτερο για έναν έφηβο από την Ελλάδα. Οι περισσότεροι συμμαθητές του δε δείχνουν συμπάθεια στην παρουσία του όπως και σε εκείνη των άλλων μη Γερμανών μαθητών. Και τα πράγματα γίνονται αρκετά χειρότερα όταν ο ακριβοδίκαιος δάσκαλος κύριος Μίκαελ αναθέτει στο Γιώργο τον πρωταγωνιστικό ρόλο μιας παράστασης που θα ανέβει το Πάσχα και θα αφορά με συμβολικό τρόπο στα Πάθη του Χριστού. Η σχολική αυτή παράσταση γίνεται το όχημα για μια σειρά από γεγονότα.

Ευτυχώς για τον Γιώργο, υπάρχει μια τριπλή όαση φιλίας: Αντρέας, Ούντο και κατόπιν Πέτερ. Ήταν φίλοι του, τον συμπονούσαν και καταλάβαιναν ότι ο Γιώργος ήταν ένα πολύ καλό παιδί που βοηθά ακόμα και τον ταραξία Κουρτ, γιο της γλυκιάς κυρίας Βολφ που αγαπά τον Γιώργο κι εύχεται ο γιος της να ήταν σαν κι αυτόν.

Ο Γιώργος αρχίζει με τον καιρό να κερδίζει τους συμμαθητές του κι όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλύτερα. Μέχρι που η κυρία Βολφ ανακοινώνει στον πατέρα του Γιώργου ότι έχουν ξεκινήσει έντονες φασαρίες σε αρκετές γερμανικές πόλεις εναντίον ξένων: σχολεία, εκκλησίες και καθετί εμβληματικό βρίσκεται στο στόχαστρό τους.  Η ελληνική κοινότητα τίθεται σε επιφυλακή: συνελεύσεις, φύλαξη των πιο σημαντικών χώρων με το Γιώργο παρόντα, να νικά τους φόβους τους, να μαθαίνει το δύσκολο καιρό, να αναζητά απαντήσεις ακόμα και μέσα στη νύχτα με τον κίνδυνο να χτυπά την πόρτα. Κι ύστερα το πράγμα αγριεύει. Κλοπές, εμπρησμοί σπιτιών, τραυματισμοί. Κι από την Κολωνία και τις άλλες γερμανικές πόλεις που βιώνουν την παράνοια, όλα έρχονται φυσιολογικά και στο Μόναχο.

“Αν δε νιώθεις καλά, αν όλα κι όλοι σου φταίνε, αν δεν έχεις να δουλέψεις, τότε ξεσπάς. Και είναι πιο εύκολο να ξεσπάς στον αδύναμο”

“Ναι αλλά με αυτό δείχνεις ότι κι εσύ είσαι αδύνατος, αφού δε μπορείς να συγκρατήσεις τα νεύρα σου”

Ο διάλογος του Κουρτ και του Γιώργου είναι χαρακτηριστικός. Αλλά δε μοιάζει να πείθει κανέναν. Γιατί το πλήθος δεν έχει ανάγκη από διαπιστώσεις αλλά από δράση κοπαδιού.
Και να…τα άσχημα έρχονται στο χώρο του σχολείου. Ρούχα και σκηνικά της παράστασης σκισμένα, κατεστραμμένα. “Έξω οι ξένοι”, “δε σας θέλουμε” και όλα τα απαραίτητα παρελκόμενα του κρετίνου ανθρώπου. Οργισμένος ο Γιώργος-Γκέοργκ, σαν άλλος Ιησούς, άρχισε να αναποδογυρίζει πάγκους και να διώχνει τους εργάτες που πήγαν να διαμορφώσουν την αίθουσα των προβών τους σε αίθουσα πώλησης γλυκών και παιχνιδιών. Μα αυτή του η οργή θα τον εμφανίσει ως υπαίτιο της εκτροπής.

Ο Γιώργος βιώνει στη ζωή του το ρόλο του στην παράσταση. Είναι ο Ιησούς ο ξένος, ο οργισμένος γιατί στον ιερό χώρο της παράστασής που τόσο έχει αγαπήσει, στήνονται γιορτές και πανηγύρια. Ο προδομένος από έναν φίλο “Ιούδα”, ο κυνηγημένος από τις αρχές που βλέπουν μια απειλή για τα κατεστημένα τους. Ο σταυρωμένος ως ένοχος ενώ εκείνος έχει μέσα του μόνο αγάπη και κατανόηση.

Στα 13 του βιώνει τι σημαίνει παραλογισμός, μίσος και άνθρωποι στο μεταίχμιο. Βιώνει τα δικά του πάθη κι οδηγείται στο “σταυρό” της αποβολής. Αλλά η ιστορία έχει διαφορετική άποψη. Κι ο Γιώργος θα συμμαχήσει μαζί της και θα καταφέρει να βγει νικητής. Με έναν πολύ δικό του τρόπο.

Το μυθιστόρημα -για νέους- του Βασίλη Παπαθεοδώρου μαχαιρώνει το μίσος κατάκαρδα. Σε μια κοινωνία πραγματική και μάλλον γνώριμη πια σε όλους, με συνθήκες που τις ζεις πια και δεν τις διαβάζεις απλώς στα βιβλία της ιστορίας και τα ντοκιμαντέρ, ανεβαίνει ένα δικό του βουνό δυσκολιών και αντιφάσεων, κουβαλά ένα δικό του ξύλο που τον βαραίνει αλλά την ίδια στιγμή του δίνει τη δύναμη να συνεχίσει. Όχι να διεκδικεί τον ρόλο του πρωταγωνιστή. Αυτό από μόνο του δεν έχει τόση σημασία. Αλλά να διδάσκει, ως 13χρονος δάσκαλος, πως είναι να μάχεσαι με μόνα όπλα την κατανόηση, την αγάπη και την αλληλεγγύη.

Ο Γιώργος είναι εμείς. Ξένος παντού. Πουθενά ντόπιος. Πουθενά θριαμβολόγος. Ζει το ρατσισμό από πρώτο χέρι. Ζει τις δολοπλοκίες εναντίον του από το ντόπιο χέρι. Κι αν οι περισσότεροι γράφουν για τον ρατσισμό και τις φυλετικές προκαταλήψεις στις εκθέσεις τους, αυτός έχει δει τις θεωρίες των σχολικών εκθέσεων να του χτυπούν την πόρτα.

Δεν έχει σημασία αν θα δικαιωθεί ή όχι. Δεν έχει σημασία να πείσει. Σημασία έχει να μην λυγίζεις όταν όλα, φόβος, δειλία, εξουσίες και φορείς, μικροί και μεγάλοι άνθρωποι, φίλοι και μη, έχουν συμμαχήσει εναντίον σου.

Η σχολική παράσταση είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Βασίλη Παπαθεοδώρου. Βραβεύτηκε από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά το 1996 αλλά έμεινε εκτός ραφιών βιβλιοπωλείου μέχρι και το 2000.

Πλέον κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Το 10+ στις ηλικίες που απευθύνεται το βρίσκω λογικό μεν, πολύ σχετικό δε. Γιατί, ναι, δε θα διαβαστεί σε 5χρονα που συνήθως επιζητούν πλούτο εικόνας και λιτό κείμενο. Αλλά λίγο μετά, μην τους το αρνηθείτε.

Κλείνω με μια διαπίστωση που μου αρέσει: το βιβλίο δεν είναι αντιρατσιστικό, αντιμιλιταριστικό ή κάτι άλλο αντί. Δεν κινείται στα αντί. Βάζει στο πρόσημο του θετική απόχρωση και προτάσσει τη δύναμη του Γιώργου κι όχι εκείνη των “έξω οι ξένοι”.

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

***

4666_1150927647901_1892143_nΟ Βασίλης Παπαθεοδώρου έχει κατακτήσει με την συνεπή δουλειά του εδώ και 14 χρόνια μια σημαντική θέση, όχι μόνο στα ράφια των βιβλιοπωλείων και τις πωλήσεις τους, αλλά και στις καρδιές των Ελλήνων βιβλιόφιλων. Τα βιβλία του, παιδικά αλλά κυρίως νεανικά-εφηβικά, σχολιάζουν με το δικό του προσωπικό ύφος όλα σχεδόν τα θέματα που μπορεί να τρυπώνουν στις σκέψεις και τις ψυχές των νέων αναγνωστών: ρατσισμός, αγάπη, ανθρωπιά, bullying, οικολογία και περιβάλλον, πολιτική, αναζήτηση ταυτότητας, πίστη και πολλά άλλα.

Η εκδοτική του παρουσία -και όχι η συγγραφική- ξεκίνησε με αφορμή ένα τυχαίο γεγονός. Η συγγραφέας Ελένη Δικαίου άφησε στην τράπεζα που εργάζεται μια προκήρυξη διαγωνισμού της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, στον οποίο τελικά διακρίθηκε για το βιβλίο του “Σχολική παράσταση“. το οποίο εκδόθηκε 4 χρόνια μετά!

Από το 1996 έως σήμερα έχει γράψει 14 βιβλία για παιδιά, εφήβους και νέους και έχει αποσπάσει σημαντικά βραβεία ενώ το Νοέμβριο του 2014 αναμένεται το 15ο βιβλίο του με τίτλο “Το ημερολόγιο ενός δειλού”.

Γεννήθηκε το 1967 στην Αθήνα. Από το 1979 ζει στη Γλυφάδα. Φοίτησε στο γυμνάσιο και λύκειο της Γερμανικής Σχολής Αθηνών. Στη συνέχεια σπούδασε Μεταλλειολόγος Μηχανικός και Χημικός Μηχανικός στο ΕΜΠ, ενώ έκανε μεταπτυχιακά στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Έχει εργαστεί σε αεροπορική εταιρεία και ως καθηγητής Γερμανικών. Σήμερα εργάζεται ως Αναλυτής Κινδύνων σε τράπεζα. Ο ίδιος ομολογεί: “… ίσως αυτά να μην συνδυάζονται μεταξύ τους αλλά πιστεύω από όλα τα παραπάνω έχω πάρει “κάτι”, είτε αυτό είναι εμπειρία, είτε τρόπος σκέψης, είτε συναναστροφή με πολλούς και διαφορετικούς τύπους ανθρώπων, που με βοήθησαν και μου έδωσαν ιδέες για το γράψιμο των βιβλίων μου”.

Έχει τιμηθεί δύο φορές με το Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας και δύο φορές με το Βραβείο του περιοδικού “Διαβάζω” (2008, 2010) για τα βιβλία του “Χνότα στο τζαμί” και “Στη διαπασών”. Επίσης έχει αποσπάσει άλλα έξι λογοτεχνικά βραβεία για διάφορα έργα του από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και τον Κυπριακό Σύνδεσμο Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου.

Πέντε από τα βιβλία του (Το μήνυμα, Οι Εννέα Καίσαρες, Χνότα στο τζάμι, Στη διαπασών, Το μεγάλο ταξίδι της κινέζικης πάπιας) διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στο Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σε μετεκπαιδευόμενους δασκάλους.

Εργογραφία:
Το μήνυμα. Αθήνα, Καστανιώτη, 2001.
Οι εννέα καίσαρες. Αθήνα, Καστανιώτη, 2004.
Χνότα στο τζάμι. Αθήνα, Κέδρος, 2007.
Ποιoς απήγαγε τον Αϊ-Βασίλη; Αθήνα, Καστανιώτη, 2007.
Το μεγάλο ταξίδι της κινέζικης πάπιας. Αθήνα, Καστανιώτη, 2008
Στη Διαπασών. Αθήνα, Καστανιώτη, 2009.
Άλφα. Αθήνα, Καστανιώτη, 2009.
Μια Αστεία Επιδημία. Αθήνα, Καστανιώτη, 2010.
Ο Αϊ – Βασίλης στο ραντάρ – Και άλλες χριστουγεννιάτικες ιστορίες. Αθήνα, Καστανιώτη2011.
Ιπτάμενες Σελίδες. Αθήνα, Καστανιώτη, 2011.
Οι άρχοντες των σκουπιδιών. Αθήνα, Καστανιώτη,2012.
Ναι Βιρτζίνια, υπάρχει Άγιος Βασίλης. Αθήνα, Καστανιώτη, 2013.
Σχολική παράσταση. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000-Καστανιώτη 2013
Η λευκή απεργία των ροζ φλαμίνγκο, Εκδόσεις Καστανιώτη (2014)     
Το ημερολόγιο ενός δειλού, Αθήνα, Καστανιώτη, Νοέμβριος 2014
Ήταν το ίνδαλμά μου, Νομική Βιβλιοθήκη (2015)     
Ποιος απήγαγε τον Αϊ-Βασίλη;, Εκδόσεις Καστανιώτη (2015)
Ο Καρλ, ο Φριτς και το αυγό της ευτυχίας, Εκδόσεις Καστανιώτη (2016)

Επισκεφθείτε την εξαιρετική ιστοσελίδα του Βασίλη Παπαθεοδώρου πατώντας εδώ.