Το δικό τους ταξίδι, της Αργυρώς Πιπίνη

1
1515

Τίτλος: Το δικό τους ταξίδι
Συγγραφέας: Αργυρώ Πιπίνη
Εικονογράφηση: Μαριλένα Μελισσηνού

Εκδόσεις: Καλειδοσκόπιο, 2014
Βραχεία λίστα Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου 2015
ISBN: 978-960-471-085-0

Αγόρασέ το

todikotoustaxidi_coverΔύο αδέλφια, ο Κοσμάς και η Λουκία, μας περιγράφουν αγαπημένες στιγμές με τον παππού σα να κυλά ο χρόνος αντίστροφα. Ο παππούς αλλάζει μέρα με τη μέρα, μουρμουρίζει και κλαίει σιγανά, τα βράδια δεν κοιμάται πια και φωνάζει τη γιαγιά με άλλο όνομα. Τώρα πια δεν διαβάζει παραμύθια στον μικρό Κοσμά και δεν χορεύει μαζί με τη Λουκία όπως έκανε παλιά.

– Μαμά γιατί ο παππούς δεν τραγουδάει όπως παλιά; «Λου…λουλουδάκι, λουλουδάκι! Αχ, μικρούλικο παιδάκι!» συνήθιζε να της τραγουδά. Η μαμά την καθησυχάζει:
-Γιατί δεν είσαι μικρούλα πια, Λου μου.

Πράγματι έχει μεγαλώσει η μικρή Λου, το ίδιο κι ο παππούς αλλά τώρα χρειάζεται εκείνος περισσότερη φροντίδα από εκείνη.

Τα χρόνια περνούν και τα παιδιά παρατηρούν αλλαγές στην συμπεριφορά του παππού και δεν μπορούν να καταλάβουν το «γιατί». Τα γεράματα έχουν ως αποτέλεσμα ο παππούς να αρχίζει να ξεχνάει και να βιώνει τα σημάδια μιας ασθένειας που προχωρά πολύ γρήγορα και τον οδηγεί στην απομόνωση. Τα δυο παιδιά βλέπουν στα όνειρά τους στιγμές με τον παππού και βιώνουν τα άγχη τους και τις σκέψεις τους, άλλοτε με εφιάλτες και άλλοτε με μηνύματα: «Άπλωσε το χέρι του και… τσακ, ξεκόλλησε το αστέρι απ’ τον ουρανό. Μου το ‘δωσε και είπε: “Για σένα, ψυχή μου. Να το φοράς και να με θυμάσαι!”».

Ώσπου μια μέρα ο παππούς έφυγε, ξαφνικά, χωρίς καν να προλάβουν να τον αποχαιρετήσουν. Η μαμά είπε ότι πήγε ταξίδι και ο μπαμπάς συμπλήρωσε ότι αυτό το ταξίδι το κάνει ο καθένας μόνος του. Γι΄αυτό δεν πήρε κανέναν μαζί του. Άραγε θα τον ξαναδούν τα παιδιά τον παππού τους; Μα φυσικά και θα υπάρχει ο παππούς πάντα στη σκέψη τους και στις αναμνήσεις τους. Και κυρίως σε εκείνα που αγαπούσε. Γιατί εκεί ζουν για πάντα οι αγαπημένοι μας.

Άκρως συγκινητική ιστορία, δοσμένη με γλυκιά νοσταλγία, λυρισμό και αγάπη για τους ανθρώπους που δεν είναι πια μαζί μας. Στο νου μου έρχονται δικές μου αναμνήσεις σαν παιδί από παππού αλλά και γιαγιά, ένα χαμόγελο και ένα χάδι, αμέτρητα παραμύθια, δυο χέρια να σε αγκαλιάζουν σφιχτά με περισσή αγάπη.
Ο Κοσμάς και η Λουκία είναι οι αφηγητές της ιστορίας και σε πρώτο πρόσωπο ζωντανεύουν μνήμες από τον παππού, γιατί αυτοί που χάθηκαν συνεχίζουν να υπάρχουν όσο τους θυμόμαστε, συνεχίζουν να ζουν στην καρδιά και το μυαλό μας.

Κοσμάς
«Τα μπράτσα του παππού ήταν δυο κορμοί δέντρων
Εγώ θα τον βλέπω ξανάκάθε φορά που ‘θαμαστε στην εξοχή
και θ’ αγγίζω απαλά τους κορμούς των δέντρων».

Λουκία
«Ο παππούς αγαπούσε τον ουρανό,
θα τον βρίσκω ξανά κάθε φορά που θα μετράω
τα’ αστέρια τη νύχτα».

Πρωτότυπη και ατμοσφαιρική η εικονογράφηση του βιβλίου από την Μαριλένα Μελισσηνού αποτυπώνει τρυφερά συναισθήματα αγάπης και νότες νοσταλγίας για στιγμές του παρελθόντος. Τα πρόσωπα, τα σκίτσα, δημιουργούν μια αίσθηση πολύ ιδιαίτερη. Διαβάζοντας το βιβλίο είναι σαν να ξεφυλλίζεις ένα παλιό οικογενειακό άλμπουμ φωτογραφιών. Η μια γενιά διαδέχεται την άλλη και οι αναμνήσεις, μικρές χαρούμενες στιγμές, σε συντροφεύουν για όλη σου τη ζωή. Η απώλεια αγαπημένου προσώπου περιγράφεται σαν φυσικό γεγονός και πολύ τρυφερά μέσα από την αθώα ματιά των δυο παιδιών. Σας το προτείνουμε όχι απλά σαν ένα βιβλίο που θα απαλύνει τον πόνο της απώλειας και θα γαληνέψει την παιδική ψυχή αλλά σα μια πρώτη σπουδή πάνω στο θάνατο, στην απώλεια, στον αποχαιρετισμό αγαπημένου προσώπου. Δεν είναι ανάγκη βέβαια να ‘χεις χάσει πρόσωπο αγαπημένο. Ή να κινδυνεύεις να χάσεις. Η ζωη ολόκληρη είναι μια μελέτη θανάτου. Όταν τον αποδεχτείς σαν κάτι φυσικό, όταν τον δεις σαν το τέλος ενός τέλειου κύκλου, τότε ο πόνος, ο μοιραία φυσικός πόνος, θα γίνει ατέλειωτη αγάπη για όσα ο αγαπημένος που φεύγει αγάπησε. Κι αν για εμάς, τους μεγαλύτερους, ο θάνατος μοιάζει συχνά άδικος, σκεφτείτε πως εισβάλλει σε έναν παιδικό νου. Ένα βουνό πόνου.
Στην συνέντευξη που μας παραχώρησε η ίδια μας είπε:
“Δεν πονά η συγγραφή μιας τέτοιας ιστορίας. Έχεις πονέσει καιρό πριν, κάτι μπερδεμένο και θολό κρύβεται ακόμα μέσα σου και σε «τσιμπάει» αλλά, γράφοντας, λυτρώνεσαι. Τα τελευταία χρόνια έχασα πολλά αγαπημένα μου πρόσωπα. Όσο κι αν πιστεύεις ότι είσαι προετοιμασμένος για την απώλεια, η αδυναμία να αγγίξεις, να μιλήσεις, να μοιραστείς αποτελούν μονοπάτια δύσβατα που πρέπει να τα περπατήσεις. Πόσο μάλλον αν είσαι παιδί. Πάντοτε σκεφτόμουνα πώς θα μπορούσα να εξηγήσω σ’ ένα παιδί τι σημαίνει «Ποτέ ξανά…» Έγραψα λοιπόν αυτό το παραμύθι, Το δικό τους ταξίδι, αυτή την ιστορία για το ταξίδι από την παιδικότητα σε μια συνειδητότητα, σαν ένα ξόρκι στο «Ποτέ ξανά…» Σαν έναν αποχαιρετισμό σε όσους δεν βρίσκονται πια κοντά μας αλλά είναι πάντα δίπλα μας. Και αποτελεί «δικαίωση», πράγματι, η έκδοση ενός τόσο ωραίου βιβλίου για τον κύκλο της ζωής, τόσο από πλευράς εικονογράφησης όσο και από εκδοτική επιμέλεια”.

Η Αργυρώ Πιπίνη, δίχως μελοδραματισμούς και εκβιασμένα μελό κλισέ, συγκινεί και διδάσκει χωρίς να το επιδιώκει. Με δυο αφηγητές σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, με μεστά διαλογικά μέρη, μας δίνει ένα δύσκολο βιβλίο στη δημιουργία, μα εύκολο στην ανάγνωση και την κατανόησή του. Ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία για την απώλεια, καθώς αυτή, μέρα τη μέρα, μοιάζει αναπόφευκτη.
Το βιβλίο ήταν στις βραχείες λίστες των βραβείων του Κύκλου (για βιβλία που εκδόθηκαν το 2014).

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

***

argiro-pipini5H Αργυρώ Πιπίνη είναι ηθοποιός και συγγραφέας βιβλίων για παιδιά. Έχει σπουδάσει στο Πολιτικό Τμήμα της Νομικής Σχολής και στις σχολές θέατρου Π. Κατσέλη και Βεάκη. Έχει πάρει μέρος σε σεμινάρια (Exploring Character, Exploring Shakespeare, Σύγχρονο Γερμανικό Θέατρο, studio Τσέχωφ). Διδάσκει υποκριτική (ελισαβετιανό θέατρο, ψυχολογικό ρεαλισμό, κλασική κωμωδία) επί 14 χρόνια σε διάφορες σχολές. Έχει ανεβάσει παραστάσεις με τους μαθητές της στα πλαίσια των σπουδών τους και έχει οδηγήσει τους τριτοετείς σπουδαστές της σχολής Βεάκη (το 2000) στις εξετάσεις τους με το θέαμα: “Παίζοντας Σαίξπηρ και Παίζοντας με τον Σαίξπηρ”.
Ως ηθοποιός έχει δουλέψει στο θέατρο με πολλούς σκηνοθέτες, όπως η Μάγια Λυμπεροπούλου, η Ρούλα Πατεράκη, ο Βίκτωρ Αρδίττης, ο Νίκος Χαραλάμπους, ο Χριστόφορος Χριστοφής και άλλοι, παίζοντας κυρίως ρόλους κλασικού ρεπερτορίου.
Κυκλοφορούν βιβλία της για παιδιά. Eπίσης ασχολείται με τη μετάφραση παιδικών και εφηβικών βιβλίων, κειμένων για το θέατρο, καθώς και με τη διασκευή κλασικών κειμένων. Το 2012 τιμήθηκε με το Βραβείο Μετάφρασης Βιβλίου για Παιδιά της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας, για τη μετάφραση του βιβλίου “Ψάρι στον ουρανό” του Fridrik Erlings (εκδ. Πατάκη) και το 2013 αναγράφηκε στους τιμητικούς πίνακες της IBBY (The International Board on Books for Young People) για τις μεταφράσεις της.
Το βιβλίο της «Το δικό τους ταξίδι» ξεχώρισε για το ιδιαίτερο θέμα του και συμπεριλαμβάνεται στη βραχεία λίστα των Κρατικών βραβείων 2015. Ενώ συμμετείχε με το κείμενο «Γράμμα στον Θεό» και εικόνα Μαρίας Μπαχά στον τόμο που επιμελήθηκε το Ελληνικό Τμήμα της iBbY: «Το γέλιο κάνει καλό στο σχολείο».
Τέλος οργανώνει projects για παιδιά, με θέματα από έργα κλασικής λογοτεχνίας, από δικά της βιβλία, από την ποίηση και τη ζωγραφική, σε συνεργασία με διάφορους φορείς.
Για περισσότερες πληροφορίες για την Αργυρώ Πιπίνη επισκεφτείτε την εξαιρετική
ιστοσελίδα της

Εργογραφία:
Μαξ, ο Τυχερόγατος, Μεταίχμιο, 2003

Η συνωμοσία των κουζινικών, Ελληνικά Γράμματα, 2006
Καληνύχτα και όνειρα γλυκά, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 2007
Λέξεις και χρώματα, τελείες και κόμματα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 2008
Ημερολόγιο 2010: Μόνο για γυναίκες, Μίνωας, 2009
Άμπρα Κατάμπρα, Χριστούγεννα: Ένα γιορτινό ημερολόγιο, Μίνωας, 2009
Ημερολόγιο 2011: Γυναίκες για πάντα, Μίνωας, 2010
Ημερολόγιο 2011: Σαίξπηρ, Το βήμα του χρόνου, Εκδόσεις Πατάκη, 2010

Ο Ευγένιος και ο ιερός πάπυρος, Μεταίχμιο, 2010
Ιστορίες από τον Σαίξπηρ: Η τρέλα της αγάπης, Εκδόσεις Πατάκη, 2011
Ιστορίες από τον Σαίξπηρ: Το παιχνίδι της μεταμφίεσης, Εκδόσεις Πατάκη, 2011
Μαξ, ο Τυχερόγατος, Μεταίχμιο, 2011

Ο Ευγένιος και ο ιερός πάπυρος, Μεταίχμιο, 2011
Ο Σίμπα και το σύμπαν, Εκδόσεις Πατάκη, 2012
Σημειωματάριο μεταξύ γυναικών, Εκδόσεις Πατάκη, 2012

Όλες οι μέρες Κυριακή, Εκδόσεις Πατάκη, 2013
Η Αλίκη στην πόλη, Εκδόσεις Πατάκη, 2014
Το δικό τους ταξίδι, Καλειδοσκόπιο, 2014
Αν θες να πας ταξίδι στο φεγγάρι, Καλειδοσκόπιο, 2016
Καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι…, Εκδόσεις Πατάκη, 2016
Μελάκ, μόνος, Καλειδοσκόπιο, 2016
Οδήγησε μια Ferrari στην πίστα, Εκδόσεις Πατάκη, 2016

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα:
Μία αγάπη, επτά χρώματα και ένας λύκος, Μεταίχμιο, 2007
12 δώρα για τα Χριστούγεννα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 2008

***

Η ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΣ

***

Η Μαριλένα Μελισσηνού γεννήθηκε το 1988 στην Αθήνα και σπούδασε Fine Αrts στο University for the Creative Arts of Canterbury και στο University of the Arts London όπου και ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές το 2010. Ενώ ζει και εργάζεται στο Λονδίνο πηγαινοέρχεται στην Αθήνα διατηρώντας έτσι τους δεσμούς με την πόλη της.
Η ζωγραφική και ψηφιακή δουλειά της Μαριλένας είναι ένα παιχνίδι βασισμένο στην Φιλοσοφία των Αναμνήσεων. Τα πορτρέτα της είναι ένας διάλογος μεταξύ της μνήμης και της ζωγραφικής, μορφές προγόνων και οικογένειας που έχουν χαραχτεί ζωντανά στην μνήμη κάποιου μέσα από τις οικογενειακές φωτογραφίες. Πρόσωπα που ενώ δίνουν την αίσθηση «του γνωστού και του οικείου», μπορεί να μην τα έχεις συναντήσει ποτέ.
Μπορεί τελικά η ζωγραφική να μας κάνει να συσχετιστούμε μαζί της, να μας δημιουργήσει μνήμες, να μας ξυπνήσει συναισθήματα και να μας επηρεάσει τόσο βαθιά που θα μας διαμορφώσει ως άτομα; Μπορεί να οικειοποιηθεί την ικανότητα της οικογένειας να μας δημιουργεί συλλογικές σταθερές και δεδομένα, τα οποία μας καθορίζουν και συνεχίζουν να επενεργούν πάνω μας ακόμα κι όταν η φυσική τους παρουσία λείπει; Αρκεί απλά να το ανακαλύψουμε. Ως τότε, ας αφεθούμε στο
αίσθημα της ικανοποίησης και πληρότητας που η ζωγραφική έχει την ικανότητα να μας προσφέρει, όπως χαρακτηριστικά λέει και η ίδια.
Το βιβλίο Το Δικό τους ταξίδι είναι η πρώτη εικονογραφική της δουλειά.