Το τρανζιστοράκι, του Γιώργου Γρηγοράκη

0
388

Σε ένα απομονωμένο ορεινό χωριό, σαράντα πέντε χρόνια πριν, ζει μια παρέα παιδιών του γυμνασίου. Ο Άλκης είναι ο συναισθηματικός της παρέας. Ο Θάνος είναι η φωνή της λογικής. Ο Νεκτάριος αντιπροσωπεύει το καθαρό ένστικτο και η Χαρά είναι όλα αυτά μαζί αλλά κυρίως ο κρυφός έρωτας του Άλκη. Οι ήρωες της ιστορίας, παιδιά συνηθισμένα, ερωτεύονται, τσακώνονται, μάχονται, αντιδρούν, ανακαλύπτουν τον κόσμο και τον εαυτό τους.

Ο Άλκης βρίσκει τυχαία ένα τρανζιστοράκι. Μοιάζει παλιό και κατεστραμμένο αλλά με ένα γύρισμα του διακόπτη του η πραγματικότητα αποκτά μια άλλη διάσταση, πιο τρυφερή, πιο χαρούμενη και σίγουρα μαγική. Πολλοί θα το επιθυµήσουν, λίγοι θα το κρατήσουν στα χέρια τους, µα ελάχιστοι θα νιώσουν τη μαγεία του.

Η επιβολή του δικτατορικού καθεστώτος θα αλλάξει την καθημερινότητα στο χωριό. Ο Άλκης είναι ο πρώτος που νιώθει την απειλή καθώς ο αδερφός του, το πιο οικείο και αγαπητό πρόσωπο της οικογένειάς του, αφού έχει χάσει από χρόνια τους γονείς του, διώκεται ως αντικαθεστωτικός. Ο άνθρωπος μάλιστα ο οποίος τον καταδιώκει είναι ο Στρατηγός, ο πατέρας της Χαράς. Το ανθρωποκυνηγητό το οποίο εξαπολύεται για τη σύλληψη του θα αναστατώσει αλλά και θα διχάσει το χωριό. Τα παιδιά όμως ξέρουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν.

Μυρωδιές, ψίθυροι, μελωδίες και εφηβικά σκίρτημα ξεδιπλώνονται μέσω της αφήγησης του παντογνώστη αφηγητή ο οποίος με αφορμή τη συνάντηση δύο αντρών, του Άλκη και το Θάνου, κάνει μια αναδρομή στα εφηβικά τους χρόνια. Η ώριμη γραφή, η αμεσότητα στο ύφος αλλά και οι «καλοδουλεμένοι» χαρακτήρες του βιβλίου κερδίζουν τον αναγνώστη από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Το κείμενο είναι τρυφερό, συχνά συγκινητικό, αλλά και ελπιδοφόρο. Ο συγγραφέας αν και εκπαιδευτικός κατορθώνει να μην παρασυρθεί σε μονοπάτια διδακτισμού αλλά παραμένει πιστός στην επιδίωξη της αισθητικής απόλαυσης… Πρόκειται ουσιαστικά  για μια αλληγορική ιστορία ενταγμένη σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό –πολιτικό πλαίσιο αλλά εστιασμένη στις ανθρώπινες σχέσεις και το πέρασμα από την εποχή της αθωότητας στην ενηλικίωση με εύρημα ένα τρανζιστοράκι την οποία αξίζει να διαβάσει κανείς.

THE BOOK SECRET

Ο Γιώργος Γρηγοράκης μοιράστηκε με το elniplex τις σκέψεις του σχετικά με το βιβλίο του:

«Μερικές ιδέες είναι τελικά σαν τον κεραυνοβόλο έρωτα που σε χτυπάει κατακούτελα κι ύστερα απλώνεται και σε κυριεύει εκτοπίζοντας με πάταγο ή εισχωρώντας αμετάκλητα σε κάθε σκέψη σου. Κι όταν με το καλό ευδοκιμήσει η περιπέτεια της συγγραφής  κι έρθει η ώρα που θα  κρατάς στα χέρια την ιστορία σου τυπωμένη σε βιβλίο, τότε συνειδητοποιείς, ήρεμος και γαλήνιος πια, πως πέρασες από τον ενθουσιώδη έρωτα στην κατασταλαγμένη αγάπη.

Η αρχική ιδέα γι’ αυτό το βιβλίο προέκυψε όταν διάβασα σε κάποια ιστοσελίδα την είδηση για έναν μυστηριώδη ραδιοφωνικό σταθμό κάπου στη Ρωσία που εκπέμπει από το 1970  ένα μονότονο βουητό και μεταδίδει κωδικοποιημένα μηνύματα που δεν μπορεί κανείς να ερμηνεύσει. Άλλοι ισχυρίζονταν πως ήταν στρατιωτικός σταθμός που επικοινωνούσε με δίκτυο κατασκόπων, άλλοι πως επρόκειτο για επιστημονικό ερευνητικό σταθμό και άλλοι μιλούσαν για φάρσα. 

Έτσι  άρχισε σιγά σιγά να ξεπροβάλλει το τρανζιστοράκι επιτρέποντας μου να συνδυάσω πάνω του τη φαντασία με το ρεαλισμό, το μαγικό στοιχείο με την πραγματικότητα, ένας δυνατός συμβολισμός για να μπορέσω να εκφράσω το οριστικό πέρασμα από τη μαγεία της παιδικής αθωότητας σε ένα πιο ώριμο στάδιο ανάπτυξης. Πρόκειται λοιπόν για μια διαδρομή ενηλικίωσης,  καθώς ακολουθούμε τα αβέβαια βήματα ενός παιδιού, στα μονοπάτια της εφηβείας, παρακολουθούμε τους τρόπους  που προσπαθεί να διαφύγει  ή να αντιδράσει όταν η πραγματικότητα γύρω του μοιάζει να είναι αδιέξοδη (ορφάνια, ανεκπλήρωτος έρωτας, ντροπαλότητα, βασανισμένη γιαγιά, κατάκοιτος παππούς, εξαφανισμένος και κυνηγημένος αδελφός).

Θέλησα να φτιάξω μια αλληγορική ιστορία γεμάτη λυρισμό για την παιδική φιλία και τον πρώτο έρωτα, για τις σχέσεις των μελών μιας μικρής κοινωνίας που δοκιμάζονται έντονα όταν τα χρόνια της ανεμελιάς διακόπτονται απότομα από την εγκαθίδρυση ενός στρατιωτικού καθεστώτος στη χώρα.

Πώς και πόσο επηρεάζει αυτή η αλλαγή τις σχέσεις μιας παρέας παιδιών; Πού τα οδηγεί; Στην απογοήτευση, στο φόβο, στην παθητική αποδοχή ή στην αφύπνιση, στην αντίδραση, στην ωρίμανση; Πάντως είναι σχέσεις που χτίζουν δυνατούς χαρακτήρες.

Κάπως έτσι φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα: Το τρανζιστοράκι τι ήταν τελικά; Ένα μέσο μαγείας; ένα μέσο έκφρασης και επικοινωνίας; ένα μέσο συνομωσίας, ένα μέσο προπαγάνδας; Το σίγουρο είναι πως οι προθέσεις και οι σκοποί καθορίζουν την αξία ενός αντικειμένου αφού στα χέρια διαφορετικών ανθρώπων αποκτά διαφορετική σημασία και χρησιμότητα.   

Όλα τα παραπάνω αποτελούν νύξεις, μια απλή παράθεση σκέψεων και προθέσεων που θα παραμείνουν για καιρό θαμμένες, όπως το τρανζιστοράκι, αν δεν έχουν εκτελέσει την πρωταρχική αποστολή ενός παιδικού βιβλίου, που είναι η αισθητική απόλαυση του αναγνώστη και το κλείσιμο του ματιού στην ελπίδα.

Μιλάω για δικτατορία, αδιέξοδη πραγματικότητα, αβέβαια βήματα ενός παιδιού, θα ’λεγε κανείς ότι πρόκειται για ένα κοινωνικό δράμα. Όχι, μην ανησυχείτε. Το τρανζιστοράκι μου έχει πλούσιο ρεπερτόριο από τη δισκοθήκη της ζωής και το μόνο που θέλει είναι να νιώσει το παιδί τις γλυκές μελωδίες της ανθρωπιάς, της κατανόησης, της φιλίας,  της συνεργασίας, της αγάπης, της ελπίδας και της χαράς της ζωής.

Να το πω κι αλλιώς:

Το τρανζιστοράκι είναι η αισιόδοξη ενατένιση της ζωής τη στιγμή που συντελείται το θαύμα: στις άγονες καταστάσεις που μας συμβαίνουν, στις σκληρές περιστάσεις που μας τυχαίνουν  βρίσκει πάντα τρόπο να ανθίσει η εφηβική καρδιά.»

Εξαιρετικό βιβλίο! Στα προτεινόμενα!

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Αγόρασέ το
Τίτλος: Το τρανζιστοράκι
Συγγραφέας: Γιώργος Γρηγοράκης
Εικονογράφηση εξωφύλλου: Σοφία Γαλή
Σειρά: Συλλογή Περιστέρια
Διορθώσεις: Κατερίνα Βασιλοπούλου
Εκδόσεις: Πατάκη, Φεβρουάριος 2019
Σελιδοποίηση: Κωνσταντίνος Καπένης
Φιλμ μοντάζ: Μαρία Ποινιού-Ρένεση
Σελίδες: 184
Μέγεθος: 14 Χ 21
ISBN:
978-960-16-8021-7