Φρέντερικ, του Λίο Λιόννι

0
2384

Τίτλος: Φρέντερικ
Τίτλος πρωτοτύπου: Frederick (1967, 1995)
Συγγραφέας: Λίο Λιόννι
Μετάφραση: Μαρία Παπαγιάννη
Εκδόσεις: Πατάκη, Ιανουάριος 2017
Σειρά: Λογοτεχνικά βιβλία με πολύχρωμη εικονογράφηση
Διόρθωση: Θανάσης Κοκολόγος
DTP: Νίκη Αντωνακοπούλου
Μέγεθος: 23 Χ 27
Σελίδες: 32
ISBN: 978-960-16-6915-1

Αγόρασέ το

Μια παρέα ποντικάκια του αγρού είχαν φτιάξει το σπίτι τους πάνω σε έναν πέτρινο τοίχο. Ο χειμώνας πλησίαζε και τα ποντίκια δούλευαν με εντατικούς ρυθμούς μαζεύοντας σιτάρι, καρύδια και άχυρο. Όλα εκτός από τον Φρέντερικ. "Γιατί δε δουλεύεις, Φρέντερικ;" ρωτούσαν συνεχώς τον… τεμπέλη φίλο τους. Ο Φρέντερικ απαντούσε με αυτοπεποίθηση πάντα. "Δουλεύω. Μαζεύω ακτίνες του ήλιου για τις κρύες και σκοτεινές μέρες του χειμώνα. Κι αργότερα κάπως έτσι απαντούσε. "Μαζεύω χρώματα για το χειμώνα που είναι γκρίζος". Κι όταν έμοιαζε να μισοκοιμάται, πάλι τα ίδια ο Φρέντερικ: "Μαζεύω λέξεις για τις μέρες του χειμώνα που είναι πολλές και μακριές και μπορεί να μας τελειώσουν οι ιστορίες κι όλα όσα έχουμε να λέμε". 

Τι πιστεύετε πως έγινε όταν ήρθε ο χειμώνας και τα ποντίκια έτρεξαν στην κρυψώνα τους μέσα στις πέτρες; Άντεξαν τα τρόφιμα, η ζεστασιά, το φως κι οι λέξεις; Ή ο Φρέντερικ είχε προνοήσει τελικά για κάτι που κανένα ποντίκι δεν είχε προβλέψει;

Ένα πραγματικό αριστούργημα, ένα χάρμα ιδέσθαι για παιδιά, εκπαιδευτικούς, γονείς και βιβλιόφιλους κάθε ηλικίας, από τον πολυβραβευμένο Λίο Λιόννι που απουσιάζει από τα εγκόσμια εδώ και 18 χρόνια αλλά τα βιβλία του καθηλώνουν ακόμα -και ευτυχώς οι εκδόσεις Πατάκη επαν-ανακάλυψαν από το μακρινό 1992 όταν οι εκδόσεις Ζαχαρόπουλος είχαν φέρει τα πρώτα του βιβλία στα ελληνικά.

Μια βραχεία ιστορία για την ομοιογένεια των κοινωνιών, την αξία και την σημασία μέσα σε μια κοινωνική ομάδα των ποιητών και των καλλιτεχνών εν γένει με φόντο το σκληρό χειμώνα που δημιουργεί εσωστρέφειες, καταναλώνει αποθέματα και παγώνει τις αντοχές. Η αλληγορία μιας κοινωνίας σε χειμώνα όπου ένας "οκνός" Προμηθέας αντιλαμβάνεται ότι δεν λειτουργούν όλα ορθολογικά, μετρήσιμα και κοντόφθαλμα. Γιατί τι άλλο είναι ο ποιητής -ο καλλιτέχνης- από εκείνο το αλύγιστο περίσσευμα αντοχής όταν όλα σου μοιάζουν δύσκολα, ασήμαντα, τελειωμένα, γκρίζα; Μια λέξη, μια αχτίδα, λίγο χρώμα.

Εικόνες με κολάζ και γοητευτική απλότητα, λιτό περιβάλλον σα να έχει βγει από τα χέρια ενός παιδιού, παιχνίδι με τους ιριδισμούς των χρωμάτων, με τα βλέμματα και τη στάση των ποντικίσιων σωμάτων, ένα εικαστικό θαύμα που σαγηνεύει και σε καλεί να παίξεις μαζί του, να το φτιάξεις κι εσύ με τα υλικά σου.

Ο πρωτοπόρος στη χρήση του κολάζ στην εικονογράφηση Λίο Λιόννι δίνει τέτοια παραστατικότητα και κίνηση στις εικόνες του τέτοια που σε αναγκάζει να σύρεις δάχτυλα πάνω τους μην τυχόν και αγγίξεις κάτι ανάγλυφο που έχει ξεχάσει. Ο Έρικ Καρλ είχε πει για το βιβλίο: «Ένα ποντίκι βουτηγμένο από τα αυτάκια ως την ουρά του στην ποίηση αποδεικνύει ότι καμιά φορά μια ζωή που μοιάζει άσκοπη δεν είναι τελικά καθόλου αυτό».

Το βιβλίο κατέκτησε το τιμητικό βραβείο Caldecott το 1968 (την ίδια χρονιά με το Seashore Story του Taro Yashima και το Ο αυτοκράτορας και ο χαρταετός της Τζέιν Γιόλεν) καθώς και τα βραβεία της Αμερικανικής Ένωσης Βιβλιοθηκών (American Library Association) ως το καλύτερο εικονογραφημένο βιβλίο της χρονιάς και του καλύτερου παιδικού εικονογραφημένου βιβλίου των New York Times.

Στην τάξη:

Καταρχάς φτιάξαμε εύκολα και γρήγορα έναν τοίχο σε μέγεθος περίπου Α3 (μπορείτε και μεγαλύτερο) με γκρι χαρτόνι κάνσον στο οποίο κολλήσαμε ακανόνιστα κομμάτια από χαρτοσακούλα μαναβικής. Τη διαφορά την κάναμε ανοίγοντας με κοπίδι 3 ανεπαίσθητες, οριζόντιες σχισμές, κατά μήκος του τοίχου, για να περάσουμε τις τρεις κούκλες μας. Μπορείτε να τις φτιάξετε μόνοι σας, να αφήσετε τα παιδιά να τις φτιάξουν ή να τις εκτυπώσετε έγχρωμες σε σμίκρυνση και να τις κολλήσετε σε καλαμάκι από σουβλάκι. Η κίνηση που κάνουν τα ποντίκια πάνω στον τοίχο κουνώντας το καλαμάκι από πίσω είναι καταπληκτική.

Να και ο Φρέντερικ! Θα τον βρείτε παρακάτω για να τον φτιάξετε και εσείς.

Πάνω σε αυτόν τον τοίχο μπορείτε να παίξετε και μερικά ωραία γλωσσικά παιχνίδια. Να ένα: βρείτε τις λέξεις που μάζεψε ο Φρέντερικ για το χειμώνα.

Από εκεί και πέρα, έχουμε 2 διαφορετικές κατασκευές του Φρέντερικ. Η πρώτη είναι αυτή που είδατε παραπάνω, τον Φρέντερικ με το λουλούδι. Η δεύτερη είναι η μάσκα του Φρέντερικ.

Κατεβάστε εδώ τον ποντικό για μια δική σας κατασκευή, είτε κατασκευή είτε μάσκα, δια χειρός της εικαστικού Κατερίνας Γούδα. Δημιουργήστε τα δικά σας κολάζ με τον Φρέντερικ και τους φίλους του. Παίξτε την ιστορία φτιάχοντας μάσκες του Φρέντερικ. Μαζέψτε χρώματα και ηλιαχτίδες, μαζέψτε λέξεις και φτιάξτε τα δικά σας ποιήματα. Ένα βιβλίο που ανήκει στα ομορφότερα με φόντο τον χειμώνα. Και φέτος ο χειμώνας είναι σκληρός και τα αποθέματα τελειώνουν γρήγορα. Και χρειάζονται έναν Φρέντερικ.

Κι ένα δωράκι: δείτε ένα animation για τον φοβερό Φρέντερικ εδώ.

Και ένα ακόμα…

Κερδίστε ένα αντίτυπο του βιβλίου

Το ELNIPLEX και οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ σας δίνουν την ευκαιρία να κερδίσετε ένα αντίτυπο του βιβλίου
Τι πρέπει να κάνετε:

ΠΑΤΗΣΤΕ LIKE στη σελίδα των εκδόσεων Πατάκη στο facebook.

και ακολούθως

1. Πατήστε Like στην ανάρτηση από την σελίδα του elniplex στο facebook.
2. Γράψτε ένα οποιοδήποτε σχόλιο κάτω από την ανάρτηση στο facebook
3. ΑΝ ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΞΑΝΑΣΤΕΙΛΕΙ ΠΟΤΕ σε διαγωνισμό του ELNIPLEX, στείλτε μήνυμα στη
σελίδα του elniplex στο facebook γράφοντας "ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ" και τα στοιχεία σας, ώστε να είναι εφικτή η επικοινωνία μαζί σας καθώς και η αποστολή ή παραλαβή του βιβλίου. Αν τα έχετε ξαναστείλει σε παλαιότερους διαγωνισμούς, μη στείλετε κανένα μήνυμα.

Ισχύς διαγωνισμού 8 ημέρες από τη δημοσίευση του άρθρου. Ο νικητής ΘΑ ΑΝΑΓΡΑΦΕΙ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΑΡΘΡΟΥ. Εφόσον ο νικητής είναι εκτός Αθηνών, το βιβλίο θα του αποσταλλεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Αν ο νικητής κατοικεί εντός Αθηνών, θα ειδοποιηθεί να το παραλάβει από τις εκδόσεις.

Οι κληρώσεις του ELNIPLEX γίνονται με αδιάβλητο σύστημα random generate. Τα βιβλία κληρώνονται για να γνωρίσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι αναγνώστες/επισκέπτες τα προϊόντα πολιτισμού που παρουσιάζουμε.

​Νικήτρια του διαγωνισμού είναι η Δήμητρα Βουλδή

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ/ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΣ

***

Ο Leo Lionni γεννήθηκε στο Άμστερνταμ στις 5 Μαίου 1910. Αυτοδίδακτος ζωγράφος, ασκήθηκε από την παιδική του ηλικία αντιγράφοντας τα έργα των μεγάλων καλλιτεχνών στα μουσεία του Άμστερνταμ. Πήρε διδακτορικό στα οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Γένοβας το 1935 και μετέβη στην Αμερική το 1939, με τη γυναίκα του Νόρα και τους δύο γιους τους, όπου ασχολήθηκε με τη διαφήμιση (Φορντ και Κράισλερ φέρουν το διαφημιστικό στίγμα του). Το 1960 επέστρεψε στην Ιταλία των εφηβικών του χρόνων και ξεκίνησε την καριέρα του ως συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων. Έγραψε πάνω από 40 εκ των οποίων τέσσερα τιμήθηκαν μέσα σε εννέα μόλις χρόνια με το βραβείο Caldecott και συγκεκριμένα τα βιβλία του Inch by Inch (1961), Swimmy (1964), Frederick (1968) και Αlexander and the Wind-Up Mouse (1970). Υπήρξε πρωτοπόρος της χρήσης κολάζ στην εικονογράφηση καθώς και αναγνωρισμένος παγκοσμίως καλλιτέχνης, σχεδιαστής, γλύπτης και συγγραφέας παιδικών βιβλίων. Το 1965 κέρδισε το Γερμανικό Βραβείο Λογοτεχνίας Νέων και το 1984 δέχθηκε το Χρυσό Μετάλλιο από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Γραφικών Τεχνών, O Λίο Λιόννι πέθανε στις 11 Οκτωβρίου 1999 σε ηλικία 89 ετών.

Βιβλία του στα ελληνικά
Έξι κουρούνες, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (1992)
Ο Αλέξανδρος, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (1992)
Η Αριάδνη, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (1992)
Ο Φίλιππος, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (1992)
Το όνειρο του Μαθιού, Εκδόσεις Πατάκη (2017)
Φρέντερικ, Εκδόσεις Πατάκη (2017)